Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Zwarte solitaire

Zwarte solitaire | Entomodestes coracinus

Black Solitaire | Solitario negro | Solitário-negro

De zwarte solitaire is een glanzend zwarte solitaire met een zilverwitte wang, beperkt tot de natte bossen van de Chocó in West-Colombia en Noordwest-Ecuador. Hij zingt weinig, maar zijn lange, nasale fluittoon draagt ver door het bemoste bos. Zijn voorkomen is onregelmatig: op dezelfde plek is hij het ene jaar aanwezig en het andere niet.

Zwarte solitaire (Entomodestes coracinus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zingt weinig. De zang is een lange, gerekte fluittoon met een galmende, wat nasale klank, die ondanks het zachte begin ver draagt. De roep is een veel zachtere, kortere fluittoon.

Luister: ZangXC262987

Opname: Jonas Nilsson — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–23 cm, met een vrij lange staart. Vrijwel geheel glanzend zwart, met een zilverwitte wang van de snavelbasis tot de oorstreek. De ondervleugeldekveren zijn wit, wat vooral in de vlucht opvalt, en de buitenste staartpennen zijn op de onderste helft wit. De iris is rood, de bovensnavel zwart, de ondersnavel geeloranje; de poten zijn donker grijsbruin. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn grotendeels dof bruin en hebben minder wit.

Verwarrings­soorten

De witoorsolitaire Entomodestes leucotis heeft een vergelijkbare witte wangvlek, maar een kastanjebruine nek en rug; hij leeft ver naar het zuiden, op de oostflank van de Andes in Peru en Bolivia. Het mannetje van de fluweellijster Turdus serranus is ook glanzend zwart, maar heeft een geheel oranje snavel, een oranje oogring en oranje poten en geen witte wang.

Leefgebied

Binnenste en randen van nat tropisch bos en lager bergbos, vooral sterk bemost bos, soms ook secundair bos; in Colombia tussen ongeveer 400 en 2300 m, in Ecuador meest tussen 1100 en 1600 m. Verplaatst zich onregelmatig langs de berghelling. Eet vruchten op alle hoogten in het bos, alleen of in paren, soms met andere vruchteters in dezelfde boom. Het nest is een kom van mos, bekleed met worteltjes, in dichte begroeiing zoals bromelia's of lianen.

Verspreiding en trek

In Colombia op de Pacifische flank van de West-Andes, van Chocó zuidwaarts. In Ecuador in het noordwesten, zuidwaarts tot Pichincha. Overal plaatselijk en met onderbrekingen. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij vruchtdragende bomen in bemost bos op de westflank van de West-Andes, zoals langs de Montezuma-weg in het nationaal park Tatamá in Risaralda. Omdat de vogel weinig zingt, helpt geduld bij een vruchtboom meer dan zoeken op geluid.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en de stand neemt vermoedelijk af door ontbossing, maar er zijn geen acute bedreigingen bekend.

Wetenschappelijke naam

Entomodestes coracinus | (Berlepsch, 1897)

Berlepsch beschreef de soort in 1897 als Myiadestes coracinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Entomodestes werd in 1883 ingevoerd door Stejneger. De geslachtsnaam combineert Grieks entomon, 'insect', met edestēs, 'eter': 'insecteneter'. De soortnaam komt van Latijn coracinus, 'ravenzwart', van Grieks korax, 'raaf'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Pablo, Nariño, Colombia.