Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Roodbuikdikbekje

Roodbuikdikbekje | Sporophila castaneiventris

Chestnut-bellied Seedeater | Semillero ventricastaño | Caboclinho-de-peito-castanho

Het roodbuikdikbekje is een klein, blauwgrijs dikbekje met een kastanjebruine middenstreep over de onderdelen. Het is de talrijkste zaadeter van grazige plekken in het Amazonelaagland, van Colombia tot Bolivia. Het leeft vooral langs rivieren, op open plekken en in weilanden.

Roodbuikdikbekje (Sporophila castaneiventris)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, gevarieerde reeks heldere fluittonen en trillers, vaak lang volgehouden. De roep is een zacht tsjuu.

Luister: ZangXC1094088

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een korte, zwartachtige snavel. Het mannetje is blauwgrijs, met een kastanjebruine keel, borst en buikmidden; de grijze flanken omsluiten de kastanjekleur. Een witte vleugelspiegel ontbreekt of is heel klein. Het vrouwtje is van boven olijfbruin en van onderen lichter geelbruin, zonder kenmerken, met een donkere snavel. Jonge mannetjes krijgen eerst verspreide grijze en roodbruine veren in een bruin kleed.

Verwarrings­soorten

Het dwergdikbekje Sporophila minuta heeft een grijsbruine rug, een roodbruine stuit, een witte vleugelspiegel en volledig roodbruine onderdelen, en leeft ten noorden en westen van het Amazonegebied. Het okerbuikdikbekje Sporophila hypoxantha heeft lichter okerkleurige onderdelen en een okerkleurige stuit. Het roodstuitdikbekje Sporophila hypochroma heeft een grijze kop en rug en geheel kastanjebruine onderdelen en stuit. Vrouwtjes zijn in het veld niet met zekerheid van die van andere kleine dikbekjes te onderscheiden; let op mannetjes in de buurt.

Leefgebied

Gras en ruigte langs rivieren en meren, op riviereilanden, in weilanden, langs wegen en op open plekken en bosranden in het laagland, meestal onder 800 m, plaatselijk tot 1200 m. Eet vooral graszaden, vaak in groepjes en samen met andere zaadeters. Het nest is een kleine, ondiepe kom in een struik of in hoog gras.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, vooral in het Amazonegebied (Caquetá, Putumayo, Amazonas) en het zuiden van de Llanos. In Ecuador in het hele oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland (Pando, Beni, het noorden van La Paz, Cochabamba en Santa Cruz). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië, het zuiden van Venezuela en de Guyana's.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs rivieroevers met hoog gras, op riviereilanden en in weilanden bij dorpen in het Amazonelaagland. Zingende mannetjes zitten vaak op een struik of een draad.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is talrijk en profiteert van ontbossing en open plekken; plaatselijk wordt ze gevangen als kooivogel.

Wetenschappelijke naam

Sporophila castaneiventris | Cabanis, 1849

Cabanis beschreef de soort in 1849 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Latijn castaneus, 'kastanjebruin', en venter, 'buik', naar de kastanjebruine buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cumaka, Guyana.