Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Roodbuikdwergspecht

Roodbuikdwergspecht | Picumnus rufiventris

Rufous-breasted Piculet | Carpinterito ventrirrufo | Pica-pau-anão-vermelho

De roodbuikdwergspecht is de grootste dwergspecht van het gidsgebied en de enige in het Amazonegebied met een geheel roodbruine onderkant. Hij leeft in het westen van het Amazonebekken, vaak in bamboe en dicht struikgewas, en foerageert daar laag tussen stengels en ranken.

Roodbuikdwergspecht (Picumnus rufiventris)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, snelle reeks tsit-tonen en een dunne triller. Roffelt hoorbaar op bamboe en dode stengels.

Luister: ZangXC537505

Opname: Fernando Igor de Godoy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, steviger gebouwd dan andere dwergspechten, met een korte, rechte snavel. De kruin is zwart; het mannetje heeft rode veertoppen op de kruin, het vrouwtje mist het rood. De bovendelen zijn olijfgroen. Kop, hals en onderdelen zijn diep roodbruin tot kaneelkleurig, zonder tekening. De staart is zwartachtig.

Verwarrings­soorten

De roestnekdwergspecht Picumnus fuscus in het noordoosten van Bolivia is kleiner en bleker, met een okerkleurige onderkant en een bruine rug. De rosse dwergspecht Picumnus cinnamomeus heeft ook een roodbruine onderkant, maar leeft in het noorden van Colombia, ver buiten het verspreidingsgebied van deze soort. Andere dwergspechten in hetzelfde gebied, zoals de goudkapdwergspecht Picumnus aurifrons en Lafresnayes dwergspecht Picumnus lafresnayi, zijn kleiner en onder gebandeerd.

Leefgebied

Bamboe (Guadua), dicht struikgewas, rivierbegroeiing, bosranden en secundair bos in het laagland en de uitlopers, tot ongeveer 1200 m. Foerageert laag, vaak binnen enkele meters van de grond, in bamboe en ranken, alleen of in paren en soms met gemengde groepen. Eet mieren, larven en andere kleine insecten. Broedt in een zelf uitgehakte holte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuidoosten, vooral aan de voet van de Andes in Caquetá en Putumayo. In Ecuador in het oostelijke laagland en de uitlopers. In Peru in het hele Amazonelaagland en op de lagere oostflank. In Bolivia alleen in het uiterste noorden, met weinig waarnemingen. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bamboe langs bosranden en in rivierbegroeiing, bijvoorbeeld in het Manu-gebied en rond Tambopata in Peru of langs de Napo in Ecuador. Luister naar getik laag in de stengels.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt bosranden en secundaire begroeiing.

Wetenschappelijke naam

Picumnus rufiventris | (Bonaparte, 1838)

Bonaparte beschreef de soort in 1838 als Asthenurus rufiventris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Picumnus werd in 1825 ingevoerd door Temminck. De geslachtsnaam verwijst naar Picumnus, een Romeinse god van vruchtbaarheid en landbouw, broer van Pilumnus, wiens naam verwant is aan Latijn picus, 'specht'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rood', en venter, 'buik', naar de roodbruine onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit West-Brazilië, bij de grens met Peru.