Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Roodkopcotinga
Roodkopcotinga | Ampelion rufaxilla
Chestnut-crested Cotinga | Cotinga cresticastaña | Cotinga-de-crista-castanha
De roodkopcotinga is een cotinga van het bergbos op middelhoogte, met een roodbruin gezicht, een lange kastanjebruine kuif en een gele, gestreepte buik. Hij zit vaak rustig in de kroon of aan de bosrand. De soort leeft gemiddeld lager dan de verwante roodkuifcotinga.
Geluid
De zang is een zacht, diep, nasaal gekras, vaak met een stotterend begin. De roep is een enkele, nasale, krassende toon. Bij baltsvluchten maken de vleugels hoorbare slagen bij het opstijgen en een remmend geruis bij de daling.
Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–23 cm, met een korte, dikke, blauwgrijze snavel met zwarte punt en een rode iris. De kruin is zwart, met een lange, kastanjebruine middenkuif. Gezicht, nek en keel zijn kastanjebruin, de bovenborst is grijs. Onderborst en buik zijn geel, met zwarte strepen behalve in het midden van de buik. De bovendelen zijn olijfgrijs met donkere strepen, vleugels en staart zwartachtig, met kastanjebruine vleugeldekveren. De seksen zijn gelijk. Vogels uit Colombia (A. r. antioquiae) zijn groter, donkerder roodbruin en zwaarder gestreept.
Verwarringssoorten
De roodkuifcotinga Ampelion rubrocristatus leeft meestal hoger, is grijs, met een donkere kop, witte strepen op stuit en onderstaartdekveren en een witte staartband, en heeft geen geel. De gebandeerde cotinga Pipreola arcuata is groen, met een rode snavel en fijne zwarte bandering op de onderdelen. Bij slecht zicht kan de soort aan een grote tiran of een lijster doen denken, maar de kuif en de gele, gestreepte buik zijn kenmerkend.
Leefgebied
Vochtig bergbos, bosranden, open plekken en oud secundair bos, in Colombia ruwweg tussen 1800 en 2800 m, in Peru tussen 1700 en 2800 m en in Bolivia tussen 1300 en 3000 m. Eet vooral vruchten, onder meer van maretakken. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia plaatselijk in de Centrale Cordillera, van Antioquia tot Huila, en in de Westelijke Cordillera in Valle del Cauca en Cauca. In Ecuador zeldzaam: misschien in het uiterste noorden, in Sucumbíos, en op de oostflank vanaf het zuiden van Zamora-Chinchipe zuidwaarts. In Peru op de oostflank van de Andes van noord tot zuid. In Bolivia op de oostflank, zuidwaarts tot Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet bekend.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de kroon en aan de randen van bergbos op middelhoogte naar vogels die stil op een uitstekende tak zitten; in Colombia bijvoorbeeld in het reservaat Río Blanco bij Manizales, in Peru langs de bergwegen op de oostflank.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk en wordt meestal in lage aantallen gezien; bergbos op middelhoogte wordt in veel gebieden omgezet in landbouwgrond.
Wetenschappelijke naam
Ampelion rufaxilla | (Tschudi, 1844)
Tschudi beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ampelion werd in 1845 ingevoerd door Tschudi. De geslachtsnaam komt van Latijn ampelion, van Grieks ampeliōn, een niet nader bekend klein vogeltje dat Dionysius noemde. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en axilla, 'oksel', naar de roodbruine okselveren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Vitocvallei, Junín, Peru.