Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Roodkuifcotinga

Roodkuifcotinga | Ampelion rubrocristatus

Red-crested Cotinga | Cotinga crestirroja | Cotinga-de-crista-vermelha

De roodkuifcotinga is een grijze cotinga van de hogere Andes, die vaak lang en rechtop bovenop een struik of boompje aan de bosrand zit. Hij heeft een platliggende, roodbruine kuif die hij bij opwinding opzet. Het is de meest verbreide cotinga van de boomgrens, van Venezuela tot Bolivia.

Roodkuifcotinga (Ampelion rubrocristatus)
Foto: Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Soms een lage, kwakende, kikkerachtige ratel, ongeveer rrrrrt, en zachte, nasale tonen.

Luister: ZangXC248606

Opname: Niels Krabbe — CC BY-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, met een korte, dikke, witachtige snavel met zwarte punt en een rode iris. De kop is donker, bijna zwart, met een lange, platte, kastanjerode kuif die meestal tegen het achterhoofd ligt. Rug en borst zijn grijs, de stuit en de onderstaartdekveren zijn wit gestreept. De vleugels zijn zwartachtig, de staart is zwart met een brede witte band over de onderkant, zichtbaar als de vogel opvliegt. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn bruiner en sterker gestreept, met een kleinere kuif.

Verwarrings­soorten

De roodkopcotinga Ampelion rufaxilla leeft meestal lager, heeft een roodbruin gezicht en keel en een gele, zwart gestreepte buik. De kastanjebuikcotinga Doliornis remseni en Sclaters cotinga Doliornis sclateri hebben een donkere snavel, een kastanjebruine buik of anaalstreek en geen witte staartband. De reuzenlijster Turdus fuscater is groter en bruiner, met een oranje snavel en oranje poten.

Leefgebied

Bovenste nevelwoud, bosranden, dwergbos aan de boomgrens, Polylepis-bos, struweel en heggen tussen weiden en akkers, ruwweg tussen 2500 en 3900 m. Eet vooral vruchten, onder meer van maretakken, en ook bladeren en insecten. Het nest is een ondiepe schotel van takjes en mos in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador op beide flanken van de Andes en in de inter-Andesdalen. In Peru in de Andes over het grootste deel van het land, op de oost- en westflank. In Bolivia in de Andes van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk in de hogere Andes naar grijze vogels die rechtop in de top van een struik of boompje aan de bosrand zitten; in Ecuador bijvoorbeeld in de reservaten Yanacocha en rond Papallacta. Bij het opvliegen valt de witte staartband op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft ook in bosresten en heggen in het agrarisch landschap van de hogere Andes.

Wetenschappelijke naam

Ampelion rubrocristatus | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ampelion werd in 1845 ingevoerd door Tschudi. De geslachtsnaam komt van Latijn ampelion, van Grieks ampeliōn, een niet nader bekend klein vogeltje dat Dionysius noemde. De soortnaam komt van Latijn ruber, 'rood', en cristatus, 'gekuifd', naar de rode kuif. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ayopaya, Cochabamba, Bolivia.