Alle soorten › Scharrelaarachtigen › Motmots › Roodkopmotmot
Roodkopmotmot | Baryphthengus ruficapillus
Rufous-capped Motmot | Momoto yeruvá | Juruva
De roodkopmotmot is een grote, groene motmot met een roestbruine kruin en nek, uit het Atlantische regenwoud van het zuidoosten van Zuid-Amerika. In het gidsgebied is hij voor zover bekend niet met zekerheid vastgesteld. Hij is nauw verwant aan de rosse motmot van het Amazonegebied, die vroeger soms als dezelfde soort werd beschouwd.
Geluid
Een diepe, holle, uilachtige roep, als hoe-hoe-hoe, vaak in duetten of door meerdere vogels tegelijk, vooral in de schemering voor zonsopgang.
Opname: Faustino Hollmann — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
38–42 cm, met een lange, groenblauwe staart, meestal zonder of met kleine vlaggetjes. Kruin en nek zijn roestbruin, met een breed zwart oogmasker. De bovendelen zijn groen. Keel en borst zijn groen, met een klein zwart vlekje midden op de borst; over de buik loopt een kaneelkleurige band, de onderbuik is groenachtig. De snavel is zwaar en zwart. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De rosse motmot Baryphthengus martii heeft een geheel roestbruine kop, hals en borst en een staart met duidelijke vlaggetjes; dit is de soort van het Amazonegebied in het gidsgebied. De breedsnavelmotmot Electron platyrhynchum is kleiner, met een roestbruine borst en een brede, platte snavel. De amazonemotmot Momotus momota heeft een zwarte kruin omringd door blauw.
Leefgebied
De onderste en middelste etage van vochtig bos en oud secundair bos in het laagland en de lagere bergen, tot ongeveer 1100 m. Eet grote insecten, andere ongewervelden, kleine gewervelden en vruchten, die hij vanaf een zitplaats vangt. Broedt in een gang in een aarden wal.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Voor zover bekend niet in het gidsgebied: er zijn geen zekere waarnemingen uit Colombia, Ecuador, Peru of Bolivia, en de soort ontbreekt op de Galápagos. Meldingen uit het gidsgebied betreffen waarschijnlijk de rosse motmot. Buiten het gidsgebied in het Atlantische regenwoud van het zuidoosten van Brazilië, het oosten van Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het gidsgebied is de soort niet te verwachten; een grote motmot met een roestbruine kop in het Amazonegebied is vrijwel zeker een rosse motmot. Binnen zijn eigen verspreidingsgebied verraadt hij zich in de vroege ochtend door zijn holle roepen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, al is het Atlantische regenwoud sterk versnipperd door ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Baryphthengus ruficapillus | (Vieillot, 1818)
Vieillot beschreef de soort in 1818 als Baryphonus ruficapillus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Baryphthengus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks barus, 'zwaar, diep', en phthongos, 'stem, klank', naar de lage roep. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en capillus, 'hoofdhaar', naar de rosse kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuidoost-Brazilië.