Alle soorten › Scharrelaarachtigen › Motmots › Rosse motmot

Rosse motmot | Baryphthengus martii

Rufous Motmot | Momoto canelo mayor | Juruva-ruiva

De rosse motmot is de grootste motmot van het laagland, met een geheel roestbruine kop, hals en borst en een lange staart met vlaggetjes. Hij leeft in vochtig bos aan beide zijden van de Andes en verraadt zich meestal door zijn stem. Zijn diepe, holle roepen horen bij het ochtendkoor van het Amazonebos.

Rosse motmot (Baryphthengus martii)
Foto: Rhododendrites — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een diepe, holle, trillende roep, als hoe-oe-oe of een dubbele hoe-doe, vaak door paren of groepen, vooral in de schemering voor zonsopgang en bij het vallen van de avond.

Luister: ZangXC1186038

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

42–47 cm, inclusief de lange staart met vlaggetjes. Kop, hals, borst en bovenbuik zijn roestbruin, met een zwart oogmasker en een klein zwart vlekje midden op de borst. Rug, vleugels en onderbuik zijn groen, de vleugelpennen en staart blauwgroen. De snavel is zwaar, zwart en vrij smal. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De breedsnavelmotmot Electron platyrhynchum lijkt er sterk op, maar is veel kleiner, met een brede, platte snavel, een groenblauwe kin en een groene buik. De amazonemotmot Momotus momota en de caribische motmot Momotus subrufescens hebben een zwarte kruin omringd door blauw en een rode iris. De roodkopmotmot Baryphthengus ruficapillus van het Atlantische regenwoud heeft een groene borst en alleen een roestbruine kruin en nek.

Leefgebied

De middelste en onderste etage van vochtig laagland- en heuvelbos, ook várzea-bos, tot ongeveer 1300 m. Zit lang stil en vliegt uit naar grote insecten, spinnen, kleine hagedissen en kikkers; eet ook vruchten en volgt soms legermieren. Broedt in een lange gang in een aarden wal of oever.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland, in het noorden en in de Magdalenavallei, en ten oosten van de Andes in het Amazonegebied. In Ecuador in het noordwestelijke laagland en de uitlopers en in het oosten. In Peru in het Amazonelaagland en op de uitlopers van de oostflank. In Bolivia in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot het westen van Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de schemering voor zonsopgang in laaglandbos naar de diepe, holle roepen, zoals rond de Amazonelodges van Peru en Ecuador of in het Pacifische laagland van Colombia. Overdag zit de vogel vaak stil in de schaduw onder het bladerdak.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied, maar verdwijnt waar het bos wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Baryphthengus martii | (Spix, 1824)

Spix beschreef de soort in 1824 als Prionites martii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Baryphthengus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks barus, 'zwaar, diep', en phthongos, 'stem, klank', naar de lage roep. De soortnaam eert Carl Friedrich Philipp von Martius (1794–1868), Duits botanicus die met Spix door Brazilië reisde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Omgeving van Belém (Pará), Brazilië.