Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Roodkoptinamoe

Roodkoptinamoe | Nothocercus julius

Tawny-breasted Tinamou | Tinamú leonado | Inhambu-de-peito-fulvo

De roodkoptinamoe is een grote, warm roodbruine tinamoe van het nevelwoud in de noordelijke en centrale Andes. De roodbruine kop en de witte keel onderscheiden hem van de andere bergtinamoes. Hij leeft op de bosbodem en laat zich vooral horen bij zonsopkomst en in de schemering.

Roodkoptinamoe (Nothocercus julius)
Foto: Fundacion ProAves — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een reeks hoge, trillende fluittonen, vooral bij zonsopkomst en in de schemering. Bij het opvliegen een luid geraas van de vleugels.

Luister: ZangXC119752

Opname: David Edwards — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

35–38 cm, met een vrij grote kop, een korte, stevige snavel en vrijwel geen staart. Kruin, kopzijden en nek zijn roodbruin, de keel is wit. De bovendelen zijn olijfbruin en fijn zwart gebandeerd, met kleine lichte vlekjes op de vleugeldekveren. Borst en buik zijn warm geelbruin tot roodbruin, de flanken fijn donker gebandeerd. De poten zijn grijs. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bergtinamoe Nothocercus bonapartei heeft een zwartachtige kruin, een roodbruine keel en een donkerder, gebandeerde onderkant. De zwartkaptinamoe Nothocercus nigrocapillus heeft een grijze kop en keel en leeft verder naar het zuiden. De grijze tinamoe Tinamus tao is groter en grijs, en leeft lager. De bruine tinamoe Crypturellus obsoletus is kleiner en effener bruin, zonder witte keel.

Leefgebied

De bodem van vochtig bergwoud en nevelwoud, vaak met veel bamboe (Chusquea), tot aan de boomgrens, ruwweg tussen 1800 en 3400 m. Zoekt op de grond naar vruchten, zaden en ongewervelde dieren. Het nest ligt op de grond, verborgen tussen wortels of dichte begroeiing.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk in de Andes. In Ecuador op beide flanken van de Andes, vooral op de oostflank. In Peru op de oostflank, zuidwaarts tot in het zuiden van het land. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopkomst op rustige paden door nevelwoud op de oostflank van de Andes. Vogels lopen soms langzaam over het pad, maar trekken zich bij verstoring snel terug in dichte bamboe.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Lijdt plaatselijk onder het kappen van nevelwoud en onder jacht.

Wetenschappelijke naam

Nothocercus julius | (Bonaparte, 1854)

Bonaparte beschreef de soort in 1854 als Tinamus julius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nothocercus werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks nothos, 'onecht', en kerkos, 'staart'; de staart is zeer kort. Genoemd naar Jules Verreaux (1807–1873), Frans natuuronderzoeker en handelaar in natuurhistorische objecten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.