Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Bergtinamoe

Bergtinamoe | Nothocercus bonapartei

Highland Tinamou | Tinamú serrano | Inhambu-serrano

De bergtinamoe is een grote, donkere tinamoe van het vochtige bergwoud, van Midden-Amerika tot in het noorden van Peru. Hij leeft op de bosbodem, vaak in vochtige ravijnen, en verraadt zich vooral door zijn diepe, nasale roep bij zonsopkomst en in de schemering.

Bergtinamoe (Nothocercus bonapartei)
Foto: Roger A. Morales-Flores — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een diepe, nasale, tweelettergrepige roep, vaak in reeksen herhaald, vooral bij zonsopkomst en in de schemering. Bij het opvliegen een luid geklapper van vleugels.

Luister: ZangXC641683

Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

35–40 cm, met een vrij grote kop, een korte, stevige snavel en vrijwel geen staart. De kruin is zwartachtig, de keel roodbruin tot kaneelkleurig. De bovendelen zijn donkerbruin en fijn zwart gebandeerd, met lichte vlekjes op de vleugeldekveren. De onderdelen zijn roodbruin tot kaneelkleurig, op borst en flanken fijn zwart gebandeerd. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De roodkoptinamoe Nothocercus julius heeft een roodbruine kop, een witte keel en een effener, warm geelbruine onderkant. De zwartkaptinamoe Nothocercus nigrocapillus heeft een grijze kop en keel en leeft verder naar het zuiden. De grijze tinamoe Tinamus tao is groter en grijs, met witte spikkels op de halszijden. De bruine tinamoe Crypturellus obsoletus is kleiner, met een grijzere kop en een effen bruine onderkant.

Leefgebied

De bodem van vochtig bergwoud en nevelwoud, vooral in dichte ondergroei en vochtige ravijnen, ruwweg tussen 1000 en 3000 m. Zoekt op de grond naar vruchten, zaden en insecten. Het nest ligt op de grond tussen wortels of onder dicht struikgewas.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes en in de Serranía de Perijá. In Ecuador plaatselijk op de oostflank. In Peru alleen in het noorden. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Costa Rica, Panama en Venezuela, plaatselijk ook noordelijker in Midden-Amerika.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopkomst in vochtige ravijnen in bergwoud en zoek op rustige paden, waar vogels soms over de grond lopen. Bij verstoring blijven ze vaak eerst stilstaan en lopen dan langzaam weg.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Lijdt onder ontbossing van de berghellingen en verdwijnt waar intensief wordt gejaagd.

Wetenschappelijke naam

Nothocercus bonapartei | (Gray, 1867)

Gray beschreef de soort in 1867 als Tinamus Bonapartei; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nothocercus werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks nothos, 'onecht', en kerkos, 'staart'; de staart is zeer kort. Genoemd naar Charles Lucien Bonaparte (1803–1857), Frans ornitholoog en systematicus. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Aragua-vallei, Venezuela.