Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roodkruinelenia
Roodkruinelenia | Elaenia ruficeps
Rufous-crowned Elaenia | Fiofío crestirrufo | Guaracava-de-topete-vermelho
De roodkruinelenia is een middelgrote, donkere elenia van open savanne en struikgewas op zandgrond in het noorden van Zuid-Amerika. Als enige elenia heeft hij een roodbruine in plaats van een witte vlek in de kruin. In het gidsgebied komt hij alleen in het oosten van Colombia voor.
Geluid
Snelle, energieke ratels en trillers, vaak ingeleid door een dalende fluittoon, ongeveer tji-tji-rrrrr.
Opname: Mauricio Cuéllar Ramírez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15 cm, met een korte kuif en een kleine, zwarte snavel met lichte basis van de ondersnavel. De kop en bovendelen zijn donker olijfbruin, met een vage lichte wenkbrauw en een smalle witte oogring. In de kruin zit een roodbruine vlek, meestal verborgen, soms zichtbaar achter in de kuif. De vleugels zijn donker met twee witachtige vleugelstrepen. De onderdelen zijn lichtgeel, met grijsolijf gestreepte keel, borst en flanken. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De geelbuikelenia Elaenia flavogaster is groter, heeft een witte kruinvlek, een grijzere, ongestreepte borst en een ruigere kuif. De kleine elenia Elaenia chiriquensis en de kapelenia Elaenia cristata leven in vergelijkbare savanne; de kleine elenia mist de strepen op de borst en heeft een witte kruinvlek, de kapelenia heeft een effen, opgerichte kuif zonder kleurvlek.
Leefgebied
Open savanne met verspreide struiken en palmen, laag bos en bosranden op arme zandgrond, ook galerijbos, in het laagland onder 500 m. Zoekt insecten en kleine vruchten in struiken en lage bomen, meestal alleen of in paren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: plaatselijk in het oosten, van Meta oostwaarts naar Vichada en Guainía. Uit Ecuador, Peru en Bolivia zijn geen zekere gevallen bekend; ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de struiksavanne op zandgrond in Vichada en Guainía; de ratelende roep verraadt de vogel in de vroege ochtend.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Savanne en struikgewas op zandgrond worden plaatselijk afgebrand of omgezet in landbouwgrond.
Wetenschappelijke naam
Elaenia ruficeps | Pelzeln, 1868
Pelzeln beschreef de soort in 1868 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Van Latijn rufus, 'roodbruin', en -ceps, 'kop': 'roodkop', naar de roodbruine kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Borba, Amazonas, Brazilië.