Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roodkruintodietiran
Roodkruintodietiran | Poecilotriccus ruficeps
Rufous-crowned Tody-Flycatcher | Titirijí capirrufo | Ferreirinho-de-coroa-ruiva
De roodkruintodietiran is een kleine, veelkleurige tiran van de randen van bergbos in de noordelijke Andes. Hij leeft in dichte, struikachtige begroeiing en bamboe en blijft meestal laag, maar verraadt zich door zijn droge, ratelende roep. De roestrode kruin met zwarte achterrand is een duidelijk kenmerk.
Geluid
Een droge, snelle ratel, vaak ingeleid door een losse tik, als pt-trrrr; paren antwoorden elkaar vaak.
Opname: Alonso Quevedo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9,5 cm, met een platte snavel en een vrij korte staart. De kruin is roestrood, aan de achterkant zwart begrensd en gevolgd door een grijze nekband. De wangen zijn wit tot okerkleurig, met een smalle zwarte rand langs de achterkant. De keel is witachtig, de borst geelachtig met een grijze of olijfkleurige zweem, de buik geel. De rug is olijfgroen, de vleugels zijn zwart met twee gele vleugelstrepen. De kleur van de wangen verschilt per streek. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Lulu's todietiran Poecilotriccus luluae heeft een geheel roestrode kop zonder zwarte rand en grijze nekband, en leeft alleen in het noorden van Peru ten zuiden van de Marañón. De bruinkeelschoffelsnavel Poecilotriccus plumbeiceps heeft een grijze kruin en een okerkleurig gezicht, en leeft verder naar het zuiden. De roodteugelschoffelsnavel Poecilotriccus latirostris heeft alleen een rossig voorhoofd en gezicht en leeft in het laagland.
Leefgebied
Dichte begroeiing aan bosranden, open plekken in nevelwoud, struikgewas, bamboe en hagen in de bergzone, ruwweg tussen 1600 en 3000 m, plaatselijk hoger tot aan de boomgrens. Zoekt in paren laag in de vegetatie naar insecten, die het met korte sprongen van bladeren pikt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de bergzone van alle drie Andesketens. Ecuador: aan beide flanken van de Andes en plaatselijk in de dalen tussen de ketens. Peru: alleen in het noorden, ten noorden van de Marañón, in Piura en Cajamarca. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop langs randen van nevelwoud en wegen met dichte begroeiing en bamboe op 2000–2800 m en luister naar de droge ratel; de vogels komen vaak even naar buiten op een open tak.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort leeft ook in secundaire begroeiing en verdraagt een kleinschalig agrarisch landschap met hagen en bosjes.
Wetenschappelijke naam
Poecilotriccus ruficeps | (Kaup, 1852)
Kaup beschreef de soort in 1852 als Tod[iramphus] ruficeps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Poecilotriccus werd in 1884 ingevoerd door Berlepsch. De geslachtsnaam komt van Grieks poikilos, 'bont, gevarieerd', en trikkos, een klein, niet nader bepaald vogeltje, in de ornithologie gebruikt voor tirannen. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en -ceps, 'gekopt', naar de roodbruine kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Waarschijnlijk Bogotá, Colombia (handelsbalg).