Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Roodoogmiertimalia
Roodoogmiertimalia | Phlegopsis nigromaculata
Black-spotted Bare-Eye | Carirrosa negripunteada | Mãe-de-taoca
De roodoogmiertimalia is een grote mierenvolger met een felrode naakte huid rond het oog, een zwarte kop en onderzijde en een bruine rug vol zwarte vlekken. Hij is een obligate mierenvolger en behoort bij zwermen van trekmieren tot de grootste en dominantste vogels. In het gidsgebied is hij wijdverbreid in het Amazonelaagland.
Geluid
De zang is een korte reeks schorre, dalende fluittonen. Bij mierenzwermen geeft hij vaak ruwe, krassende roepjes en een snorrend tsjirrr.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm, met een vrij lange staart en lange poten. Rond het oog een grote, felrode naakte huid. Kop, hals en onderzijde zijn zwart. Rug, stuit en vleugeldekveren zijn olijfbruin, met grote zwarte, smal licht omzoomde vlekken; vleugelpennen en staart bruin tot roodbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer en bruiner.
Verwarringssoorten
De roodvleugelmiertimalia Phlegopsis erythroptera heeft eveneens rode huid rond het oog, maar het mannetje heeft wit geschubde bovendelen en brede roodbruine vleugelbanden, het vrouwtje een bruin lichaam met roodbruine vleugelbanden. De haarkuifmiervogel Rhegmatorhina melanosticta heeft blauwwitte huid rond het oog en een lichte kuif. Mierlijsters zoals de zwartkeelmierlijster Formicarius analis lopen over de grond en hebben geen rode oogring.
Leefgebied
Onderlaag van vochtig laaglandbos, zowel terra firme als várzea, ook hoog secundair bos en bosranden, meestal beneden 600 m. Volgt zwermen van trekmieren en vangt vanaf lage stammetjes en takjes de geleedpotigen die voor de mieren vluchten; meestal in paren of kleine groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het zuidoosten, van Meta en Guainía tot Caquetá, Putumayo en Amazonas. Ecuador: in het oostelijke laagland. Peru: in het hele Amazonelaagland. Bolivia: in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Amazonisch Brazilië, vooral ten zuiden van de Amazone.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in Zuidoost-Peru, bijvoorbeeld rond Tambopata of Manu, of in Oost-Ecuador naar een zwerm trekmieren; let bij de zwerm op de rode oogring in de schaduw van de onderlaag.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Wijdverbreid en plaatselijk vrij algemeen. Als obligate mierenvolger verdwijnt hij uit versnipperd bos.
Wetenschappelijke naam
Phlegopsis nigromaculata | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Myothera nigro-maculata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phlegopsis werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks phlox, 'vlam' (van phlegō, 'vlammen'), en opsis, 'gelaat', naar de kale huid rond het oog. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en maculatus, 'gevlekt'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayaros, Bolivia.