Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Roodvleugelmiertimalia
Roodvleugelmiertimalia | Phlegopsis erythroptera
Reddish-winged Bare-Eye | Carirrosa alirrojiza | Mãe-de-taoca-avermelhada
De roodvleugelmiertimalia is de grootste van de twee miertimalia's in het gidsgebied: een zware mierenvolger met rode naakte huid rond het oog en brede roodbruine banden over de vleugels. Hij is een obligate mierenvolger van terra-firmebos in het noordwesten van het Amazonebekken. Vogels met kenmerken van beide miertimalia's zijn bekend en gelden als hybriden.
Geluid
De zang is een korte reeks schorre fluittonen. Bij mierenzwermen geeft hij ruwe, krassende roepjes en een snorrend tsjirrr.
Opname: Jorge Muñoz — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–19 cm, met lange poten. Rond het oog een grote, rode naakte huid. Het mannetje is zwart; de veren van rug en vleugeldekveren hebben witte randen, wat een geschubd patroon geeft, en over de vleugel lopen brede roodbruine banden. Het vrouwtje is bruin, met een roodbruinere onderzijde en twee of drie brede, okerkleurige tot roodbruine vleugelbanden.
Verwarringssoorten
De roodoogmiertimalia Phlegopsis nigromaculata heeft een olijfbruine rug met zwarte vlekken en mist de witte schubben en de brede roodbruine vleugelbanden. De witpluimmiervogel Pithys albifrons volgt dezelfde zwermen, maar is veel kleiner, grijs en kastanjebruin, met witte veerpluimen in het gezicht. Het vrouwtje lijkt wat op vrouwtjes van andere miervogels met vleugelbanden, maar de rode oogring en de grootte zijn kenmerkend.
Leefgebied
Onderlaag van vochtig laaglandbos op terra firme, minder in várzea en hoog secundair bos, meestal beneden 500 m. Volgt zwermen van trekmieren en vangt vanaf lage stammetjes de geleedpotigen die voor de mieren vluchten; bij een zwerm meestal minder talrijk dan andere mierenvolgers.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het zuidoosten, van Guainía en Vaupés tot Caquetá, Putumayo en Amazonas. Ecuador: vrij schaars in het oostelijke laagland. Peru: in het noorden, vooral in Loreto, plaatselijk verder zuidelijk. Bolivia: enkele meldingen uit Pando, voorkomen onzeker. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Zuid-Venezuela en West-Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in terra-firmebos in Oost-Ecuador of rond Iquitos naar zwermen trekmieren en blijf daar een tijd staan; deze soort verschijnt vaak pas na enige tijd aan de rand van de zwerm.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Wijdverbreid, maar in het gidsgebied minder talrijk dan de roodoogmiertimalia. Als obligate mierenvolger verdwijnt hij uit versnipperd bos.
Wetenschappelijke naam
Phlegopsis erythroptera | (Gould, 1855)
Gould beschreef de soort in 1855 als Formicarius erythropterus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phlegopsis werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks phlox, 'vlam' (van phlegō, 'vlammen'), en opsis, 'gelaat', naar de kale huid rond het oog. De soortnaam komt van Grieks eruthros, 'rood', en pteron, 'vleugel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Negro, Brazilië (vermoed).