Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roodrugnegrito

Roodrugnegrito | Lessonia rufa

Austral Negrito | Negrito austral | Colegial

De roodrugnegrito is een kleine, grondbewonende tiran van open, vochtig terrein in het zuiden van Zuid-Amerika. Hij broedt in Chili en Argentinië en trekt in de zuidelijke winter noordwaarts. Het gidsgebied ligt aan de noordrand van zijn winterverspreiding: hij komt alleen in het zuiden van Bolivia geregeld voor, in Peru alleen als dwaalgast.

Roodrugnegrito (Lessonia rufa)
Foto: Sascha Wenninger — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig vocaal. Een herhaald, kort tsjit bij onrust en zacht gekwetter als contactroep.

Luister: RoepXC46687

Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

11,5–12,5 cm, klein, met een rechte houding en een vrij korte staart. Het mannetje is zwart met een roodbruine rug. Het vrouwtje is grijsbruin, met een warmer roodbruine rug, een lichte keel en een vuilwitte buik; de staart is zwartachtig met lichte buitenranden. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Salvins negrito Lessonia oreas lijkt sterk op deze soort, maar leeft hoog in de Andes; het mannetje heeft een lichter roodbruine rug en zilverwitte binnenvanen van de slagpennen, die in vlucht opvallen. Vrouwtjes van de briltiran Hymenops perspicillatus zijn groter, gestreept en hebben roodbruine handpennen.

Leefgebied

Open, vochtig grasland, weiden en de randen van meren, moerassen en plassen, in het gidsgebied in het laagland en de lagere valleien van Zuid-Bolivia, meestal onder 2000 m. Loopt snel over de grond en pikt insecten op. Broedt alleen buiten het gidsgebied; het nest is een open kom op de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Bolivia: schaarse wintergast in het zuiden, vooral in Tarija en het zuiden van Santa Cruz en Chuquisaca. Peru: alleen enkele waarnemingen van dwaalgasten in het zuiden. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in Chili en Argentinië tot in Vuurland en overwintert in het noorden van Argentinië, Uruguay, Paraguay en het uiterste zuiden van Brazilië.

  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek tussen mei en september in Zuid-Bolivia langs de randen van plassen en in vochtige weiden naar kleine, donkere vogels die over de grond rennen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is in zijn broedgebied wijdverbreid; in het gidsgebied komt hij slechts in klein aantal voor.

Wetenschappelijke naam

Lessonia rufa | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als [Alauda] rufa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lessonia werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam eert de Franse marinechirurg en natuuronderzoeker René Lesson (1794–1849). De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rood, roodbruin', naar de roodbruine rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buenos Aires, Argentinië.