Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Salvins negrito

Salvins negrito | Lessonia oreas

Andean Negrito | Negrito andino | Colegial-andino

Salvins negrito is een kleine, donkere tiran van de oevers van meren, beken en bofedales op de hoogvlakten van de centrale Andes. Hij loopt snel over kort gras en modder en wipt daarbij steeds even op. Het mannetje is zwart met een roodbruine rug en toont in vlucht zilverwitte vleugels.

Salvins negrito (Lessonia oreas)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig vocaal. Een kort, zacht, herhaald tit en bij onrust een zeer hoog zi. Bij de baltsvlucht maakt het mannetje een ratelend geluid met de vleugels en korte, hoge roepen.

Luister: ZangXC190601

Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12,5–13 cm, klein, met een rechte houding en een vrij korte staart. Het mannetje is zwart met een lichte roodbruine rug; de binnenvanen van de slagpennen zijn zilverwit, wat in vlucht de vleugels licht doet lijken, maar in zit nauwelijks te zien is. Het vrouwtje is kleiner en zwartbruin, met een dof roodbruine rug, een witachtige kin, een roetkleurige onderzijde met roodbruine borstzijden en zandbruine binnenvanen van de slagpennen.

Verwarrings­soorten

De roodrugnegrito Lessonia rufa is kleiner, het mannetje heeft een donkerder roodbruine rug en geen zilverwitte vleugels; in het gidsgebied leeft hij alleen in het laagland van Zuid-Bolivia. De witkopwatertiran Arundinicola leucocephala heeft een witte kop en leeft in laaglandmoerassen. Grondtirans Muscisaxicola zijn groter, grijs of bruin, met een zwarte staart met witte randen.

Leefgebied

Open grasland met lage struikjes, meestal aan de rand van meren, beken, bofedales en natte weiden in de puna en op het altiplano, ruwweg tussen 3000 en 4600 m. Loopt over de grond en modder en pikt insecten op of vliegt er kort achteraan. Het nest is een kom van gras en veren, verscholen in een graspol of tussen stenen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in de Andes van Ancash en Huánuco zuidwaarts tot Puno, Moquegua en Tacna. Bolivia: op het altiplano en in de hoge Andes van La Paz tot Potosí. In de zuidelijke winter komen enkele vogels lager, soms tot aan de kust. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langs de oevers van meren en bofedales op de hoogvlakte, bijvoorbeeld rond het Titicacameer, en kijk naar kleine zwarte vogels die over modder en kort gras rennen en kort opfladderen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en plaatselijk algemeen; drooglegging en vervuiling van bofedales en meren kunnen het leefgebied plaatselijk aantasten.

Wetenschappelijke naam

Lessonia oreas | (Sclater & Salvin, 1869)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1869 als Centrites oreas; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lessonia werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam eert de Franse marinechirurg en natuuronderzoeker René Lesson (1794–1849). De soortnaam komt van Grieks-Latijn oreas, 'bergnimf', naar het leefgebied in het hooggebergte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tinta, Cusco, Peru.