Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witringtiran
Witringtiran | Conopias albovittatus
White-ringed Flycatcher | Mosquero aureola | Bem-te-vi-da-copa
De witringtiran is een kleine tiran van het kronendak van vochtig laaglandbos, genoemd naar de witte wenkbrauwstreep die als een ring rond het achterhoofd loopt. In het gidsgebied komen twee vormen voor: een met witte keel in het Chocó-laagland en een met gele keel ten oosten van de Andes, die vaak als aparte soort (Conopias parvus) wordt behandeld. Hij leeft in paartjes of kleine groepjes hoog in de bomen.
Geluid
Een luide, snelle, rollende triller trrrrr-ie of kree-e-e-e, vaak door meerdere vogels tegelijk, hoog uit het kronendak.
Opname: Patricio Mena Valenzuela — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–17 cm. Een kleine, compacte tiran met een vrij korte, zwarte snavel. De kruin en de wangen zijn zwartachtig, met een verborgen gele kruinvlek; een brede witte wenkbrauwstreep begint bij de snavel en sluit zich rond het achterhoofd tot een ring. Rug, vleugels en staart zijn olijfgroen. De keel is wit in het westen en geel in het oosten, de rest van de onderdelen heldergeel. Seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De roodkruintiran Myiozetetes similis leeft lager, heeft een rode kruinvlek, een witte keel en een wenkbrauwstreep die niet rond het achterhoofd sluit. De driestreeptiran Conopias trivirgatus in het Amazonegebied is doffer, met een olijfbruine rug en een minder contrasterende kop. De geelringtiran Conopias cinchoneti van de Andeshellingen heeft een gele wenkbrauwstreep. De roestvleugeltiran Myiozetetes cayanensis heeft roestrode randen aan de vleugelpennen.
Leefgebied
Kronendak en randen van vochtig laaglandbos, in het westen in het Chocó-regenwoud, in het oosten in terra firme- en várzeabos, meestal onder 800 m. Foerageert hoog in de bomen op insecten, vaak in gemengde groepen, en eet ook vruchten. Nestelt voor zover bekend in boomholten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Pacifische laagland van het Chocó en plaatselijk in het zuidoosten. Ecuador: in het noordwestelijke laagland en in het oostelijke laagland. Peru: in het noordoosten van het Amazonelaagland. Bolivia: geen zekere gegevens. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Panama, en (gele-keelvorm) in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister naar de rollende triller hoog uit het kronendak van laaglandbos; een uitkijktoren of een open plek met uitzicht op de boomtoppen helpt om de vogel te zien.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij algemeen, maar in het Chocó plaatselijk afhankelijk van ongestoord laaglandbos.
Wetenschappelijke naam
Conopias albovittatus | (Lawrence, 1862)
Lawrence beschreef de soort in 1862 als Pitangus albovittatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Conopias werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks kōnōps, 'mug', en piazō, 'grijpen', dus ongeveer 'muggenvanger'. Latijn albus, 'wit', en vittatus, 'met een band': met een witte band, naar de witte streep rond de kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Landengte van Panama.