Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Roodrugstekelkruin
Roodrugstekelkruin | Phacellodomus dorsalis
Chestnut-backed Thornbird | Espinero dorsicastaño | João-de-pau-de-dorso-castanho
De roodrugstekelkruin is de grootste stekelkruin en komt alleen voor in de droge Marañóndalen in het noorden van Peru. Hij combineert een grijsbruine kop met een kastanjebruine rug, vleugels en staart. Door zijn kleine verspreidingsgebied is hij gevoelig voor het verlies van struweel.
Geluid
Een luide, versnellende reeks schelle tonen, vaak als duet van een paar. De roep is een droog tsjek.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–21 cm, met een rechte, vrij forse snavel en een lange, afgeronde staart. Kop en nek zijn grijsbruin, met een lichte wenkbrauwstreep. Rug, vleugels en staart zijn warm kastanjebruin. De keel is wit, de onderdelen zijn vuilwit tot bleek grijsbruin, op de flanken bruiner. Het oog is licht. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De roodkapstekelkruin Phacellodomus rufifrons leeft lager in hetzelfde stroomgebied, is kleiner en heeft een roodbruin voorhoofd en een grijsbruine rug. De schubkopstekelkruin Phacellodomus striaticeps komt alleen verder naar het zuiden voor. De halsbandstekelstaart Synallaxis stictothorax is veel kleiner en leeft in de laaglanden aan de Pacifische kant.
Leefgebied
Droog struweel, struikrijke hellingen, heggen en bosjes langs akkers in de inter-Andesdalen, ruwweg tussen 1800 en 3000 m. Zoekt insecten in struiken en op de grond. Het nest is een grote stapel doornige takken in een struik of kleine boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Peru: in de droge dalen van de bovenloop van de Marañón en zijrivieren, in Cajamarca, La Libertad, Ancash en Huánuco. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het struweel van de Marañóndalen, bijvoorbeeld langs de weg van Cajabamba naar de Marañón of rond Balsas; paren zitten vaak in struiken langs akkers en laten hun duet horen.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De soort heeft een klein verspreidingsgebied en het struweel waarin hij leeft wordt gekapt voor brandhout en omgezet in akker en weiland.
Wetenschappelijke naam
Phacellodomus dorsalis | Salvin, 1895
Salvin beschreef de soort in 1895 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phacellodomus werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks phakellos, 'bundel twijgen', en domos, 'huis', naar de grote takkennesten. De soortnaam dorsalis komt van Latijn dorsum, 'rug', naar de kastanjebruine rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Malca, Cajabamba, Peru.