Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Vlekborststekelkruin

Vlekborststekelkruin | Phacellodomus maculipectus

Spot-breasted Thornbird | Espinero pechimoteado | João-de-pau-de-peito-pintado

De vlekborststekelkruin is een bruine ovenvogel van de bosranden in de oostelijke Andes van Bolivia en het noordwesten van Argentinië. Hij heeft een roodbruin voorhoofd en een geelbruine borst met donkere vlekjes. Net als andere stekelkruinen bouwt hij grote nesten van takken.

Vlekborststekelkruin (Phacellodomus maculipectus)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, versnellende reeks schelle tonen, vaak als duet. De roep is een droog tsjek.

Luister: ZangXC764592

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–17 cm, met een rechte, puntige snavel en een vrij lange staart. Het voorhoofd is roodbruin, de bovendelen zijn bruin, de kleine vleugeldekveren roodbruin. Een lichte wenkbrauwstreep. De keel is witachtig, de borst geelbruin met donkere vlekjes, de buik lichter. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De schubkopstekelkruin Phacellodomus striaticeps heeft een gestreept voorhoofd en een ongevlekte borst, en leeft hoger in droog struweel. De grote stekelkruin Phacellodomus ruber is groter en roodbruiner, met een geel oog, en leeft in het laagland. Stekelstaarten zoals de streepwangstekelstaart Cranioleuca antisiensis hebben een gestreepte wang en een ongevlekte borst.

Leefgebied

Randen en open plekken van bergbos en nevelwoud, struweel, elzenbosjes en struikrijke hellingen op de oostflank van de Andes, ruwweg tussen 1000 en 2700 m. Zoekt insecten in struiken en lage bomen. Het nest is een grote stapel takken aan de uiteinden van takken.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia, Ecuador en Peru: ontbreekt. Bolivia: op de oostflank van de Andes en in de dalen van Cochabamba en Santa Cruz tot Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs bosranden en struikrijke wegbermen in de bergen van het zuiden van Bolivia, bijvoorbeeld in Tarija; paren laten vaak hun duet horen vanuit dichte struiken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt een deels gekapt landschap met bosranden en struweel.

Wetenschappelijke naam

Phacellodomus maculipectus | Cabanis, 1883

Cabanis beschreef de soort in 1883 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phacellodomus werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks phakellos, 'bundel twijgen', en domos, 'huis', naar de grote takkennesten. De soortnaam maculipectus komt van Latijn macula, 'vlek', en pectus, 'borst': 'met gevlekte borst'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Javier, Tucumán, Argentinië.