Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roodstaartmoortiran
Roodstaartmoortiran | Knipolegus poecilurus
Rufous-tailed Tyrant | Viudita colirrufa | Maria-preta-de-cauda-ruiva
De roodstaartmoortiran is een kleine, onopvallend gekleurde tiran van bosranden en struikrijke open plekken op de hellingen van de Andes. Anders dan zijn zwarte verwanten zijn beide seksen grijsbruin. Kenmerkend zijn de rode ogen en het roodbruin in de staart, dat vooral van onderen en in vlucht te zien is.
Geluid
Meestal stil. Roept een dunne, hoge tsiep en een zacht, herhaald getik.
Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm. De bovendelen zijn grijsbruin, de kruin iets grijzer. De vleugels zijn donker met twee lichte vleugelstrepen en lichte randen aan de armpennen. De keel is lichtgrijs, de borst grijs, de buik lichtgeel tot okerkleurig. De staartpennen zijn donker met roodbruine binnenvanen, waardoor de staart van onderen grotendeels roodbruin lijkt. Het oog is rood. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De kaneeltiran Pyrrhomyias cinnamomeus is kleiner, met een kaneelkleurige onderzijde en roodbruine vleugelstrepen, en zit vaak in groepjes langs bosranden. De junínmoortiran Knipolegus signatus en Berlioz' moortiran Knipolegus cabanisi hebben donkere mannetjes; de vrouwtjes zijn bruiner en missen het roodbruin in de staart. De leigrijze piewie Contopus fumigatus is groter, egaal donkergrijs en zit hoog op een kale tak.
Leefgebied
Randen van nevelwoud en bergbos, struikrijke open plekken, wegbermen en jonge opslag op de hellingen van de Andes, ruwweg tussen 1200 en 2800 m. Zit laag tot halfhoog in struiken en vliegt uit naar insecten, vaak op korte afstand van de grond. Het nest is een kom van mos en vezels in een struik of tegen een oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: plaatselijk in de Andes, vooral in de Oostelijke Andes en op de oostflank. Ecuador: op de oostflank van de Andes. Peru: op de oostflank van de Andes van noord tot zuid. Bolivia: op de oostflank van de Andes in La Paz, Cochabamba en Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Venezuela en op de tepuis van Guyana en Noord-Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop langs wegen door bergbos op de oostflank van de Andes en kijk in struikrijke randen en open plekken naar een grijsbruine tiran die laag zit; let op de rode ogen en het roodbruin in de staart wanneer hij opvliegt.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort profiteert plaatselijk van bosranden en opslag, maar is gebonden aan het bergbos als geheel.
Wetenschappelijke naam
Knipolegus poecilurus | (Sclater, 1862)
Sclater beschreef de soort in 1862 als Empidochanes poecilurus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Knipolegus werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks knips, 'insect', en legō, 'oppikken', naar de manier van voedselzoeken. De soortnaam komt van Grieks poikilos, 'bont', en oura, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.