Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Roodwangstekelstaart
Roodwangstekelstaart | Cranioleuca erythrops
Red-faced Spinetail | Colaespina carirroja | Arredio-de-cara-ruiva
De roodwangstekelstaart is een ovenvogel van bergbossen aan de westkant van de Andes van Colombia en Ecuador, en verder van Costa Rica en Panama. Het roodbruine gezicht en de roodbruine kruin steken af tegen de olijfbruine rug en onderzijde. Hij zoekt in het bladerdak tussen mos en dode bladeren, bijna altijd met gemengde groepen.
Geluid
De zang is een hoge, snelle, krassende ratel-triller, ook beschreven als een snelle reeks piepende tonen die overgaat in gekwetter. Roepen zijn een kort, hoog prrreep en een tsji-tik.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een spitse snavel. Gezicht en kruin zijn roodbruin, nek en rug olijfbruin, de vleugels roodbruin en de staart kastanjebruin met stekelige, kale veerpunten. De kin is bruingrijs, de onderdelen dof olijfbruin. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben een olijfbruine kruin, een okerkleurige zweem op keel en borst en soms een smalle, okerkleurige wenkbrauwstreep.
Verwarringssoorten
De grijsbrauwstekelstaart Cranioleuca curtata heeft een kastanjebruine kruin, maar een grijsachtige wenkbrauwstreep en geen roodbruin gezicht; hij leeft op de oostflank en aan de westflank van de Oostelijke Cordillera. De streepwangstekelstaart Cranioleuca antisiensis in het zuidwesten van Ecuador heeft een duidelijke witte wenkbrauwstreep, een lichte keel en gestreepte wangen; jonge roodwangstekelstaarten met een okerkleurige wenkbrauwstreep kunnen erop lijken. De roeststekelstaart Synallaxis unirufa is egaal roodbruin, met zwarte teugels, en zit laag in dicht struikgewas.
Leefgebied
Vochtig bergbos en oud secundair bos van de subtropische zone, in Colombia vooral tussen 800 en 2000 m, in Ecuador meestal tussen 700 en 1500 m; in de Cordillera de Mache bijna tot zeeniveau, daar ook in vochtig bos en loofbos van het laagland. Zoekt in de middelste lagen en het bladerdak tussen mos, dode bladeren en klimplanten naar insecten. Het nest is een bal van mos en rankstengels met een ingang aan de onderkant, 5 tot 12 m hoog aan het uiteinde van een dunne tak; de vogels hangen er gras en ander materiaal omheen, zodat het op toevallig afval lijkt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Westelijke Cordillera zuidwaarts tot Nariño, aan de westflank van de Centrale Cordillera zuidwaarts tot Quindío en in de Serranía de San Lucas. In Ecuador op de westflank van de Andes zuidwaarts tot Azuay en in de kustcordillera van Mache. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Costa Rica en Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg gemengde groepen in het bergbos van de westflank, bijvoorbeeld rond Mindo in Ecuador of in de Westelijke Cordillera in Colombia, en kijk naar vogels die in hangend mos en dode bladeren naar prooi zoeken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt oud secundair bos, maar ontbossing van de subtropische zone op de westflank heeft het leefgebied plaatselijk verkleind.
Wetenschappelijke naam
Cranioleuca erythrops | (Sclater, 1860)
Sclater beschreef de soort in 1860 als Synallaxis erythrops; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks kranion, 'schedel', en leukos, 'wit'. De soortnaam komt van Grieks eruthros, 'rood', en ōps, 'gezicht', naar het roodbruine gezicht. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pallatanga, Chimborazo, Ecuador.