Alle soorten › Reuzennachtzwaluwachtigen › Reuzennachtzwaluwen › Rosse reuzennachtzwaluw

Rosse reuzennachtzwaluw | Phyllaemulor bracteatus

Rufous Potoo | Nictibio rufo | Urutau-ferrugem

De rosse reuzennachtzwaluw is de kleinste en meest afwijkende reuzennachtzwaluw: een rossig gekleurde vogel van het Amazonebos die overdag laag in het bos zit en dan op een tros dode bladeren lijkt. Hij wordt tegenwoordig in een eigen geslacht geplaatst. Door zijn verborgen leefwijze is hij weinig bekend en wordt hij vooral op geluid gevonden.

Rosse reuzennachtzwaluw (Phyllaemulor bracteatus)
Foto: Eric Gropp — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks zachte, holle tonen die geleidelijk dalen en vertragen, zoals boo-boo-boo-boo-bu, vooral in de schemering en 's nachts vanuit het binnenste van het bos.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

21–25 cm, klein en gedrongen voor een reuzennachtzwaluw, met een grote kop, brede bek en vrij lange staart. Het hele kleed is warm roodbruin, fijn zwart gestreept en gebandeerd, met opvallende witte, zwart omrande druppelvlekken op de schouders, de vleugeldekveren en vooral de onderdelen. De staart is roodbruin met smalle zwarte banden. De ogen zijn groot en geel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De andere reuzennachtzwaluwen in het laagland, zoals de grijze reuzennachtzwaluw Nyctibius griseus en de witvleugelreuzennachtzwaluw Nyctibius leucopterus, zijn grijs of bruin zonder warm roodbruine grondkleur en zonder witte druppelvlekken op de onderdelen. Nachtzwaluwen zoals de roodbuiknachtzwaluw Lurocalis rufiventris hebben een kleine kop en rusten liggend, niet rechtop.

Leefgebied

De onderste en middelste lagen van vochtig laaglandbos op terra firme, vooral op arme zandgrond en langs beken, plaatselijk in hoog várzeabos, tot ongeveer 500 m. Rust overdag rechtop op een dunne tak op enkele meters hoogte, vaak onder een dichte bladerlaag. Jaagt 's nachts vanaf een zitplaats op vliegende insecten. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Amazonegebied in het zuidoosten, weinig gemeld. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het oostelijke laagland, vooral in het noorden. In Bolivia schaars in het laagland van het noorden. Ontbreekt in de Andes, ten westen daarvan en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Amazonegebied van Brazilië, in de Guyana's en in het zuiden van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de schemering en 's nachts op paden door terra-firmebos, vooral op witte zandgrond, naar de dalende reeks holle tonen; de vogel zit vaak laag en dichtbij.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid maar verborgen en waarschijnlijk vaker aanwezig dan de waarnemingen doen vermoeden; ontbossing in het Amazonegebied is de belangrijkste bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Phyllaemulor bracteatus | (Gould, 1846)

Gould beschreef de soort in 1846 als Nyctibius bracteatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phyllaemulor werd in 2018 ingevoerd door Costa, Whitney, Braun, White, Silveira & Cleere. De geslachtsnaam betekent 'bladnabootser', van Grieks phullon, 'blad', en Latijn aemulor, 'navolgen': een vogel die een dood blad nabootst. De soortnaam is Latijn bracteatus, 'verguld, met goud beslagen', van bractea, 'bladgoud'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.