Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Rosse schroefvleugeltiran
Rosse schroefvleugeltiran | Cnipodectes superrufus
Rufous Twistwing | Alitorcido rufo | Flautim-rufo
De rosse schroefvleugeltiran werd pas in 2007 beschreven en is een felrosse tiran van bamboebossen in het zuidwesten van het Amazonegebied. Hij leeft verborgen in dichte bamboe van het geslacht Guadua. Zoals bij de schroefvleugeltiran hebben de mannetjes gedraaide buitenste handpennen, die bij het fladderen een geluid maken.
Geluid
Luide, nasale en heldere roepen, vaak een tweeledig kie-uw, met tussenpozen herhaald. Bij het fladderen maken de mannetjes een ratelend geluid met de vleugels.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–19 cm, met een brede, vrij lange snavel en een lange staart. Het hele kleed is helder kaneelrood tot roestrood, de buik iets lichter, de vleugels donkerder met rosse randen. De ondersnavel is licht. Het mannetje is groter dan het vrouwtje en heeft gedraaide, stijve buitenste handpennen. Tilt vaak één vleugel tegelijk boven de rug.
Verwarringssoorten
De schroefvleugeltiran Cnipodectes subbrunneus is kleiner en bruin, met alleen een rosse stuit en staart. De rosse casiornis Casiornis rufus is kleiner, met een lichtere, okerkleurige buik en een smallere snavel, en leeft in droger bos. De kaneelattila Attila cinnamomeus heeft een donkere, aan de punt gehaakte snavel en een zwartachtige vleugel en leeft in várzea en moerasbos.
Leefgebied
Dichte bamboebossen van Guadua in vochtig laagland- en voetheuvelbos, ruwweg tussen 200 en 1000 m. Zoekt in de ondergroei en de middelste etage met korte uitvallen insecten in het bamboe. Over de broedbiologie is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: in het zuidoosten, in Madre de Dios, Cusco en het zuiden van Ucayali. Bolivia: plaatselijk in Pando. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Acre in Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het zuidoosten van Peru naar grote bamboebossen langs rivieren en in de voetheuvels; de soort verraadt zich vooral door haar luide roep vanuit het bamboe.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De soort heeft een klein verspreidingsgebied en is gebonden aan bamboebossen, die worden aangetast door ontbossing, wegenaanleg en goudwinning in het zuidoosten van Peru.
Wetenschappelijke naam
Cnipodectes superrufus | Lane, Servat, Valqui H & Lambert, 2007
Lane, Servat, Valqui H & Lambert beschreef de soort in 2007 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cnipodectes werd in 1873 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt waarschijnlijk van Grieks knips, 'insect, mug', en dēktēs, 'bijter'. Latijn super, 'boven, zeer', en rufus, 'ros': zeer rossig, naar het rossige verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pakitza, Nationaal Park Manu, Peru.