Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Rosse tinamoe

Rosse tinamoe | Crypturellus brevirostris

Rusty Tinamou | Tinamú herrumbroso | Inhambu-carijó

De rosse tinamoe is een middelgrote, roodbruine tinamoe van vochtig laaglandbos in het Amazone- en Guyanagebied. In het gidsgebied is hij alleen bekend van enkele plaatsen in het uiterste oosten van Colombia en het noordoosten van Peru. Zoals de meeste tinamoes leeft hij verborgen op de bosbodem en loopt hij liever weg dan dat hij opvliegt.

Van deze soort bestaat geen foto van een levende wilde vogel met een geschikte Creative Commons-licentie. Heb je er een die aan de regels voldoet? Stuur hem in.

Geluid

Het geluid is weinig beschreven. Zoals bij verwante Crypturellus-tinamoes bestaat het uit fluittonen, die vooral bij zonsopkomst en in de avondschemering klinken.

Luister: ZangXC608919

Opname: Fred-Pansa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

27–29 cm, met een kleine kop, een korte snavel en vrijwel geen staart. De bovendelen, ook de vleugels, zijn helder roodbruin met smalle zwarte bandering; de kruin is kastanjebruin. De keel is wit, de borst helder roodbruin en de buik witachtig. De flanken zijn roodbruin met zwarte bandering. De poten zijn geelgrijs. De seksen zijn vrijwel gelijk.

Verwarrings­soorten

De bonte tinamoe Crypturellus variegatus lijkt er sterk op, maar heeft een zwartachtige kruin en nek en een rug met zwarte en geelbruine banden. Bartletts tinamoe Crypturellus bartletti is doffer, met een donkere, grijsbruine kop en minder rood in het kleed. De gebandeerde tinamoe Crypturellus casiquiare heeft een grijze borst en een rug met brede zwarte en geelbruine banden. De kleine tinamoe Crypturellus soui is kleiner en heeft een ongebandeerde rug.

Leefgebied

Vochtig, hoog laaglandbos, zowel op terra firme als in moerassige en tijdelijk overstroomde delen, onder ongeveer 500 m. Loopt over de bosbodem en zoekt gevallen vruchten, zaden en kleine ongewervelden. Het nest ligt, zoals bij andere tinamoes, op de grond; het mannetje broedt de eieren uit.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in het uiterste oosten, in Guainía. In Peru bekend van enkele plaatsen in het noordoostelijke laagland. Ontbreekt in Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Braziliaanse Amazonegebied, in Frans-Guyana en plaatselijk in het zuiden van Suriname en Guyana.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop in de vroege ochtend langzaam over rustige paden in weinig bejaagd laaglandbos en luister naar fluittonen; tinamoes lopen meestal weg voordat ze opvliegen. In het gidsgebied is de soort vooral te verwachten in het uiterste oosten van Colombia.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied ligt grotendeels in weinig aangetast bos; plaatselijk wordt de soort bejaagd en lijdt zij onder bosverlies.

Wetenschappelijke naam

Crypturellus brevirostris | (Pelzeln, 1863)

Pelzeln beschreef de soort in 1863 als Tinamus brevirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Crypturellus werd in 1914 ingevoerd door Brabourne, WWK-H & Chubb. De geslachtsnaam komt van Grieks kruptos, 'verborgen', en oura, 'staart', met het Latijnse verkleinwoord -ellus: 'klein verborgen staartje'. De soortnaam komt van Latijn brevis, 'kort', en rostrum, 'snavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.