Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Rosse treurtiran
Rosse treurtiran | Rhytipterna holerythra
Rufous Mourner | Plañidera alazán | Vissiá-ruivo
De rosse treurtiran is een egaal roodbruine tiran van vochtig bos in het Chocó-gebied en het noorden van Colombia. Hij zit lang roerloos in de middelste etage en wordt vooral opgemerkt aan zijn klagende fluitroep, die stijgt en weer daalt. Hij lijkt sterk op de rosse piha, waarmee hij een opvallend geval van gelijkenis tussen niet-verwante soorten vormt.
Geluid
Zang een gelijkmatige, volle, wat klagende reeks wieo-wieo-wieo-wieo-wieie. Roep een lange, treurige fluittoon die eerst stijgt en dan daalt, als een 'wolf-whistle'.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19,5–21 cm, met een vrij ronde kop en een zwarte snavel. Kop en bovendelen kaneelbruin tot roodbruin, de kruin iets donkerder rood. De vleugels zijn donkerder bruin met roodbruine randen. De onderdelen zijn helder kaneelkleurig tot okerbruin, de keel nauwelijks lichter. De vogels aan de Pacifische kant zijn dieper van kleur. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn roder van boven en lichter van onderen.
Verwarringssoorten
De rosse piha Lipaugus unirufus is groter (ongeveer 24 cm), met een lichtere keel, een iets bredere snavel en een luide, explosieve roep. De geelpluimtreurtiran Laniocera rufescens heeft rijen donkere vlekken op de vleugeldekveren en een geel plukje aan de borstzijde. De kaneelbekarde Pachyramphus cinnamomeus is kleiner, met een kortere staart, donkere teugels en een lichte vlek boven de teugel.
Leefgebied
Vochtig groenblijvend bos en oud secundair bos in het laagland en het lagere heuvelland, in Colombia tot ongeveer 1400 m, in Ecuador tot ongeveer 700 m. Zit stil in de middelste etage, vaak in gemengde groepen, en eet grote insecten en vruchten. Broedt meestal in boomholten, zoals oude spechtenholen; in Colombia van februari tot mei.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het noorden en midden van het land en aan de Pacifische kant vanaf het zuiden van Chocó. Ecuador: aan de Pacifische kant zuidwaarts tot Pichincha, met verspreide meldingen verder naar het zuiden. Peru en Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico door Midden-Amerika tot Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in vochtig laaglandbos aan de Pacifische kant, bijvoorbeeld in Esmeraldas of het zuiden van Chocó, naar de stijgende en dalende fluittoon; de vogel zit vaak lang op één tak in de middelste etage.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Afhankelijk van vochtig bos, dat in het westen van Colombia en Ecuador sterk is afgenomen.
Wetenschappelijke naam
Rhytipterna holerythra | (Sclater & Salvin, 1860)
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1860 als Lipaugus holerythrus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Rhytipterna werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks rhutis, 'rimpel', en pterna, 'hiel', naar de geribbelde achterkant van het loopbeen die Reichenbach (1850) afbeeldde. De soortnaam komt van Grieks holos, 'geheel', en eruthros, 'rood': 'geheel rood(bruin)'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Choctum, Alta Verapaz, Guatemala.