Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Rossige winterkoning

Rossige winterkoning | Cinnycerthia unirufa

Rufous Wren | Cucarachero rufo | Garrinchão-ruivo

De rossige winterkoning is een grote, egaal roodbruine winterkoning van het hoogste bergbos van de noordelijke Andes. Hij leeft in luidruchtige groepen van vier tot tien vogels die samen door bamboe en dicht ondergroei trekken. De groepsleden zingen in snelle, rinkelende koren.

Rossige winterkoning (Cinnycerthia unirufa)
Foto: Russ Hedley — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Snelle, rijke koren van rinkelende en fluitende frasen, waarbij de groepsleden in elkaar invallen; daarnaast schorre, schurende roepen en droge tsjirpen waarmee de groep contact houdt.

Luister: ZangXC1155235

Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18 cm, met een vrij lange staart en een rechte, donkere snavel. Het hele kleed is warm roodbruin tot kastanjebruin, de onderdelen iets lichter. De teugel is zwartachtig, wat de kop een donkere voorkant geeft. Vleugels en staart met fijne, donkere dwarsbandjes die alleen van dichtbij te zien zijn. Iris roodbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer bruin.

Verwarrings­soorten

Sharpes winterkoning Cinnycerthia olivascens is kleiner en doffer bruin, zonder zwarte teugel, heeft soms witte veertjes op voorhoofd en wangen en leeft meestal lager. De Peruaanse winterkoning Cinnycerthia peruana komt alleen ten zuiden van de Marañón voor. De bergwinterkoning Troglodytes solstitialis is veel kleiner, met een duidelijke lichte wenkbrauwstreep.

Leefgebied

Dicht ondergroei van het bovenste nevelwoud en het dwergbos bij de boomgrens, vooral in Chusquea-bamboe, ook aan de randen van páramo, ruwweg tussen 2300 en 3800 m. Groepen zoeken laag in het struikgewas en tussen bamboe naar insecten en andere ongewervelden. Het nest is een bolvormig bouwsel van mos en vezels.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Oostelijke en Centrale Cordillera en plaatselijk in de Westelijke Cordillera, ook in de Serranía de Perijá. In Ecuador in de Andes op beide flanken. In Peru alleen in het uiterste noorden, ten noorden en westen van de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop paden door het bovenste nevelwoud met veel bamboe, zoals in Ecuador bij Yanacocha boven Quito; een groep verraadt zich door haar koorzang en door het geritsel in het bamboe, en trekt dan snel voorbij.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het bos bij de boomgrens wordt plaatselijk door branden en beweiding aangetast, maar grote delen van het leefgebied zijn intact.

Wetenschappelijke naam

Cinnycerthia unirufa | (de Lafresnaye, 1840)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1840 als Limnornis unirufus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cinnycerthia werd in 1844 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Cinnyris, een geslacht van honingzuigers, met Certhia, het geslacht van de boomkruipers. De soortnaam komt van Latijn unus, 'één', en rufus, 'rood' of 'rossig', naar het egaal rossige verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.