Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Saffierpluimbroekje

Saffierpluimbroekje | Eriocnemis luciani

Sapphire-vented Puffleg | Calzadito colilargo | Calçudo-de-crisso-safira

Het saffierpluimbroekje is het grootste pluimbroekje, met een lange, diep gevorkte staart. Het leeft aan de boomgrens en in het struikgewas van het páramo, van Colombia tot het zuiden van Peru. In de hier gevolgde indeling hoort ook de Peruaanse vorm met koperkleurige nek, die elders als aparte soort (Eriocnemis sapphiropygia) wordt behandeld, bij deze soort.

Saffierpluimbroekje (Eriocnemis luciani)
Foto: (c) Thibaud Aronson, some rights reserved (CC BY-SA) — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog tsit of tsiet, vaak in reeksen, en een hard gekwetter bij achtervolgingen.

Luister: RoepXC238255

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

11–13 cm, met een korte, rechte zwarte snavel en een lange, diep gevorkte, staalblauwe staart. Beide seksen zijn glinsterend groen, met violetblauwe onderstaartdekveren en grote witte beenpluimen. In Colombia en Ecuador hebben de vogels een blauwe tot blauwviolette glans op voorhoofd en kruin; in Peru hebben ze een koperkleurige glans op de nek en is de staart wat korter. Het vrouwtje is iets doffer en heeft een kortere staart.

Verwarrings­soorten

Het glanspluimbroekje Eriocnemis vestita is kleiner, met een kortere staart, een blauwviolette keelvlek en een glinsterend goudgroene stuit. Het zwartflankpluimbroekje Eriocnemis derbyi heeft zwarte beenpluimen. Het goudbuikpluimbroekje Eriocnemis mosquera heeft een goudkleurige borst en grijsachtige onderstaartdekveren. De saffiervleugelkolibrie Pterophanes cyanopterus is veel groter, met blauwe vleugels.

Leefgebied

Hoog nevelwoud en elfenwoud aan de boomgrens, bosranden, struikgewas in het páramo en Polylepis-bosjes, ruwweg tussen 2800 en 4000 m. Foerageert aan bloeiende struiken, ook in open struweel boven de boomgrens, en verdedigt vaak een groep bloemen. Vangt ook kleine insecten in de vlucht. Het nest is een napje van mos en plantenpluis in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes in het zuiden en midden van het land. In Ecuador op beide flanken en in de hoge delen van de Andes over het hele land. In Peru langs de oostelijke Andes van het noorden tot in het zuiden. In Bolivia niet zeker vastgesteld, al reikt de soort tot vlak bij de grens. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied wordt een ondersoort vermeld uit de Andes van West-Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Aan bloeiende struiken langs paden en wegen aan de boomgrens, bijvoorbeeld in de hoge delen van nationale parken rond Quito. Let op de lange gevorkte staart en de blauwe onderstaartdekveren als de vogel stil hangt.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de hier gevolgde indeling; de soort in ruime zin geldt als wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied aan de boomgrens wordt plaatselijk aangetast door branden en begrazing.

Wetenschappelijke naam

Eriocnemis luciani | (Bourcier, 1847)

Bourcier beschreef de soort in 1847 als Trochilus luciani; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eriocnemis werd in 1849 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks erion, 'wol', met knēmis, 'beenkap', naar de donzige veerpluimen aan de poten. De soortnaam eert de Franse entomoloog Jean Baptiste Lucien Buquet (1807–1889). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guaca, Ecuador.