Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Santamartaboself

Santamartaboself | Chaetocercus astreans

Santa Marta Woodstar | Estrellita de Santa Marta | Estrelinha-de-santa-marta

De santamartaboself komt alleen voor in de Sierra Nevada de Santa Marta in het noorden van Colombia en is een van de vele endemische vogels van dit geïsoleerde gebergte. Het mannetje heeft een roze-paarse keel en een witte borstband, zoals de witbuikboself van de Andes. Over de levenswijze is weinig bekend.

Santamartaboself (Chaetocercus astreans)
Foto: desertnaturalist — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Zachte, hoge tsip-tonen; de vleugels zoemen in de vlucht.

Luister: RoepXC152248

Opname: Oswaldo Cortes — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

6–7 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje is donker groen van boven, met een glanzend roze-paarse keel, een witte vlek achter het oog en een witte band over de borst. De flanken zijn groen, met een witte vlek aan de zijkant van de stuit. De staart is kort en gevorkt. Het vrouwtje is groen van boven en kaneel- tot okerkleurig van onder, met een donkere oorvlek, een lichte vlek achter het oog en een roodbruine staart met een zwarte band.

Verwarrings­soorten

Binnen het kleine verspreidingsgebied zijn er weinig verwarbare soorten. Jourdans boself Chaetocercus jourdanii leeft in de nabijgelegen Serranía del Perijá; het mannetje heeft roodbruine schachten in de staart. De witbuikboself Chaetocercus mulsant lijkt sterk, maar komt alleen in de Andes voor. Andere kleine kolibries in het gebergte, zoals de koperkleurige smaragdkolibrie Chlorostilbon russatus, zijn groter, met een langere staart en zonder gekleurde keel.

Leefgebied

Randen van vochtig bergbos, open plekken, struikrijke hellingen, koffieplantages met schaduwbomen en tuinen op de hellingen van het Santa Marta-gebergte, vooral op middelste hoogten, ruwweg tussen 1000 en 2500 m. Zoekt nectar aan kleine bloemen en vangt kleine insecten. Over het nest is weinig bekend.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia, in de Sierra Nevada de Santa Marta in Magdalena, La Guajira en Cesar. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs de weg van Minca naar El Dorado en San Lorenzo op de noordwesthelling van het Santa Marta-gebergte, bij bloeiende struiken aan bosranden en in tuinen. Let op zeer kleine kolibries die met een zoemend geluid voor de bloemen hangen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein, en de bossen van het gebergte zijn deels omgezet in landbouwgrond; de soort komt ook voor in bosranden en tuinen.

Wetenschappelijke naam

Chaetocercus astreans | (Bangs, 1899)

Bangs beschreef de soort in 1899 als Acestrura astreans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chaetocercus werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Grieks khaitē, 'haar', met kerkos, 'staart'. De soortnaam is Latijn astreans, 'stralend als een ster', van astrum, 'ster'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Sebastián, Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.