Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Santamartaboswinterkoning
Santamartaboswinterkoning | Henicorhina anachoreta
Hermit Wood Wren | Cucarachero anacoreta | Corruíra-eremita
De santamartaboswinterkoning is een boswinterkoning die alleen in de Sierra Nevada de Santa Marta in het noorden van Colombia voorkomt. Lang gold hij als ondersoort van de grijze boswinterkoning, tot hij in 2016 als aparte soort werd erkend, vooral op grond van zijn zang. In het gebergte bewoont hij de hogere bossen, boven de zone van de grijze boswinterkoning.
Geluid
Reeksen heldere fluitfrasen, verwant aan die van de grijze boswinterkoning, maar hoger en met een groter verschil tussen de hoogste en laagste tonen. Roept droog ratelend.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, met een zeer korte, vaak opgewipte staart. Kruin en nek zijn olijfbruin, met een witachtige wenkbrauwstreep en een donkere oogstreep; de zijkop is zwart-wit gestreept. De bovendelen zijn roetbruin tot roestbruin, vleugels en staart donker gebandeerd. De keel is grijswit met vage streepjes, de borst middelgrijs, de flanken roodbruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De grijze boswinterkoning Henicorhina leucophrys, in de Sierra Nevada de Santa Marta vertegenwoordigd door de ondersoort bangsi, lijkt sterk en leeft lager op dezelfde hellingen, met enige overlap; hij heeft een wittere, scherper getekende keel, en zijn zang is lager en minder wijd van toonhoogte. De santamartawinterkoning Troglodytes monticola heeft een langere staart, geen gestreepte zijkop en leeft nog hoger, bij de boomgrens en in de páramo. De bergwinterkoning Troglodytes solstitialis is egaler roodbruin en zoekt vaker hoger in de bomen.
Leefgebied
Ondergroei van vochtig hoger bergbos en nevelwoud, bosranden met dichte bamboe (Chusquea) en dwergbos nabij de boomgrens, ruwweg vanaf 2000 m tot ongeveer 3600 m. Zoekt alleen of in kleine groepjes, van de grond tot ongeveer 2 m hoog, naar insecten en andere ongewervelden. Over de nestbouw is weinig gepubliceerd; vermoedelijk een bolvormig nest zoals bij verwante soorten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Komt alleen voor in Colombia, in de Sierra Nevada de Santa Marta. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs de bovenste delen van de weg over de Cuchilla de San Lorenzo, boven Minca, in bos met bamboe boven ongeveer 2200 m; de vogels blijven laag in dichte begroeiing en worden vooral aan hun zang opgemerkt.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein en de stand neemt vermoedelijk af door ontbossing, branden en landbouw in het gebergte. De soort verdraagt enige verstoring van het bos en komt voor in beschermde gebieden.
Wetenschappelijke naam
Henicorhina anachoreta | Bangs, 1899
Bangs beschreef de soort in 1899 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Henicorhina werd in 1868 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt van Grieks henikos, 'enkelvoudig', en rhis, rhinos, 'neusgaten'. Hij verving Bairds naam Heterorhina, die al voor een kevergeslacht in gebruik was. De soortnaam is Latijn anachoreta, 'kluizenaar', van Grieks anakhōrētēs, 'kluizenaar', en anakhōreō, 'zich terugtrekken'; mogelijk naar het geïsoleerde leefgebied hoog in de Sierra Nevada de Santa Marta. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Páramo de Chirugua, Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.