Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Santamartazanger

Santamartazanger | Myiothlypis basilica

Santa Marta Warbler | Reinita de Santa Marta | Pula-pula-de-santa-marta

De santamartazanger is een grote zanger die alleen in de Sierra Nevada de Santa Marta in het noorden van Colombia voorkomt. Met zijn zwart-witte kop wijkt hij af van de meeste andere Myiothlypis-zangers, die olijfgroen en geel zijn. Hij leeft in paren of kleine groepjes in de ondergroei van het nevelwoud, vaak samen met andere soorten.

Santamartazanger (Myiothlypis basilica)
Foto: Guy Babineau — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een hoog, droog tsjip, vaak herhaald tijdens het foerageren. De zang is een snelle reeks hoge, ijle tonen; leden van een groepje roepen vaak door elkaar.

Luister: ZangXC353346

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een vrij lange staart. De kop is zwart, met een brede witte middenstreep over de kruin, een lange witte wenkbrauwstreep en een witte vlek onder het oog. De keel is wit. De bovendelen zijn olijfgroen, de onderdelen geel, met olijfkleurige flanken. De snavel is donker. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een minder scherp getekende kop.

Verwarrings­soorten

De witteugelzanger Myiothlypis conspicillata, eveneens beperkt tot de Sierra Nevada de Santa Marta, heeft een grijze kop zonder zwart en wit, met een witte teugel en oogring, en leeft meestal lager. De driestreepzanger Basileuterus tristriatus van de Andes is kleiner, met een kop gestreept in zwart en geelbruin en zonder witte keel.

Leefgebied

Ondergroei en randen van vochtig bergbos en nevelwoud, vooral met dicht struikgewas en Chusquea-bamboe, ruwweg tussen 2100 en 3000 m, plaatselijk lager. Zoekt laag in de vegetatie naar insecten en spinnen, vaak in gemengde groepen. Het nest wordt vermoedelijk, zoals bij verwante soorten, op of vlak boven de grond gebouwd.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in de Sierra Nevada de Santa Marta, op alle hellingen van het massief. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de ondergroei langs de weg van Minca naar de Cuchilla de San Lorenzo, boven ongeveer 2100 m, vooral vroeg in de ochtend. Groepjes reizen vaak mee met gemengde soortengroepen en verraden zich door hun droge roepjes.

Staat van instandhouding

Gevoelig (NT). Het verspreidingsgebied is klein en het bos op de hellingen van de Sierra Nevada wordt bedreigd door kap, branden en landbouw. Een deel van het leefgebied ligt in een nationaal park.

Wetenschappelijke naam

Myiothlypis basilica | (Todd, 1913) (GBIF: Basileuterus basilicus)

Todd beschreef de soort in 1913 als Hemispingus basilicus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiothlypis werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks muia, 'vlieg', met thlupis, een niet geïdentificeerd klein vogeltje. De soortnaam komt van Latijn basilicus, 'groots, vorstelijk', van Grieks basilikos, 'koninklijk'; mogelijk naar de opvallende zwart-witte koptekening. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Lorenzo, Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.