Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Schubkapmierpitta

Schubkapmierpitta | Grallaria guatimalensis

Scaled Antpitta | Hormiguero cholino escamoso | Tovacuçu-escamado

De schubkapmierpitta heeft het grootste verspreidingsgebied van alle mierpitta's, van Mexico tot Bolivia. In het gidsgebied leeft hij in het vochtige bergbos van de Andes, verborgen op de bosbodem. Hij wordt veel vaker gehoord dan gezien.

Schubkapmierpitta (Grallaria guatimalensis)
Foto: https://www.flickr.com/photos/15608275@N07 — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks lage, holle tonen die langzaam aanzwelt in kracht en toonhoogte en dan wegsterft, enkele seconden lang. Vooral in de schemering en bij zonsopgang te horen.

Luister: ZangXC1086498

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, rond en kortstaartig, op lange roze-grijze poten. Kruin, nek en rug zijn olijfgrijs tot olijfbruin, met zwarte veerranden die een geschubd patroon geven. Een okerkleurige baardstreep wordt begrensd door een donkere keelstreep; de keel is bruin, met daaronder een lichte halve maan. Borst en buik zijn vrij egaal roestbruin tot okerbruin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Allens mierpitta Grallaria alleni is iets kleiner, met een egaal leigrijze kruin, een ongeschubde rug en een helderwitte baardstreep. De bruinrugmierpitta Grallaria haplonota heeft een egaal olijfbruine bovenzijde zonder schubben en lichter okergele onderdelen. De geschubde mierpitta Grallaria squamigera is veel groter, met een witte keel en okergele, zwaar gebandeerde onderdelen.

Leefgebied

Vochtig bergbos, nevelwoud en oud secundair bos met dichte ondergroei, ongeveer tussen 1200 en 3000 m, plaatselijk lager. Huppelt over de bosbodem en zoekt regenwormen, insecten en andere ongewervelden in de strooisellaag. Het nest is een komvormig bouwsel van mos en bladeren, laag boven de grond op een stronk of in dichte begroeiing.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador op de west- en oostflank. In Peru vooral op de oostflank, in het noorden ook op de westflank. In Bolivia op de oostflank zuidwaarts tot Cochabamba en het westen van Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico via Midden-Amerika tot Venezuela en Trinidad, en op de tepuis van het Guyanaschild.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopgang langs paden door vochtig bergbos naar de aanzwellende reeks holle tonen. Een zingende vogel staat vaak roerloos op de bosbodem of op een omgevallen stam.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt ook in secundair bos voor, maar verdwijnt waar het bos volledig wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Grallaria guatimalensis | de Lafresnaye, 1842

De Lafresnaye beschreef de soort in 1842 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam guatimalensis verwijst naar Guatemala, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guatemala.