Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Schuitbekreiger

Schuitbekreiger | Cochlearius cochlearius

Boat-billed Heron | Garza cucharón | Arapapá

De schuitbekreiger is een gedrongen nachtreiger met een brede, platte snavel in de vorm van een omgekeerde schuit en grote, donkere ogen. Overdag rust hij verborgen in dichte bomen boven het water; in de schemering begint hij te jagen. De snavel gebruikt hij zowel om prooien op te scheppen als om ze te grijpen.

Schuitbekreiger (Cochlearius cochlearius)
Foto: Cephas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Verschillende lage, kwakende en knorrende geluiden, zoals een kikkerachtig kwa en een reeks holle po-po-po-tonen, vooral in de schemering en 's nachts; daarnaast klepperen met de snavel bij het nest.

Luister: ZangXC858782

Opname: Leonardo Guzman Hernandez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

45–51 cm, met een grote kop, een korte hals en een zeer brede, afgeplatte snavel. Volwassen vogels hebben een zwarte kruin met een lange, zwarte kuif, een wit voorhoofd en een witachtig tot lichtgrijs gezicht en borst. De rug is lichtgrijs, de buik roodbruin, de flanken zijn zwart. De ogen zijn groot en donker, de poten geelgroen. Jonge vogels zijn bruin van boven en lichter kaneelkleurig van onder, zonder kuif. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kwak Nycticorax nycticorax heeft een spitse, smalle snavel, kleinere rode ogen en een witte buik zonder roodbruin. De geelkruinkwak Nyctanassa violacea is grijs met een zwart-witte koptekening en heeft langere poten en een dikke, maar spitse snavel. Jonge kwakken zijn bruin met lichte vlekken, maar missen de brede snavel.

Leefgebied

Mangroven, beboste oevers van rivieren, oude rivierarmen (cochas), moerasbos en overstroomd bos in het laagland, meestal onder 500 m. Jaagt 's nachts vanaf takken of in ondiep water op vissen, garnalen, krabben, kikkers en insecten. Broedt alleen of in kleine kolonies; het nest is een platform van takken in een boom of struik boven het water.

Verspreiding en trek

In Colombia wijdverbreid in het laagland van het Caribisch gebied, de Pacifische kust, de Magdalenavallei, de llanos en het Amazonegebied. In Ecuador in het westelijke laagland en in het Amazonelaagland. In Peru vooral in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bij een boottocht langs cochas en beboste rivieroevers in het Amazonelaagland zitten vogels overdag vaak in groepjes in dichte, overhangende takken. Na zonsondergang kun je ze met een lamp vinden aan de oever.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk lijdt de soort onder de kap van mangroven en oeverbos en verstoring van broedplaatsen.

Wetenschappelijke naam

Cochlearius cochlearius | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Cancroma Cochlearia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cochlearius werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn cochlearium of cochleare, 'lepel', naar de brede, lepelvormige snavel. De soortnaam herhaalt de geslachtsnaam (een tautoniem), van Latijn cochlearium, 'lepel', naar de snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guyana's (vermoedelijk Frans-Guyana).