Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Sikkelvleugelgoean
Sikkelvleugelgoean | Chamaepetes goudotii
Sickle-winged Guan | Pava falcialar | Jacu-de-asa-falcada
De sikkelvleugelgoean is een slanke, bruine goean van het vochtige bergbos van de Andes, met een roodbruine buik en blauwe naakte huid in het gezicht. De buitenste handpennen lopen smal en sikkelvormig uit; daarmee maakt hij in de schemering tijdens baltsvluchten een ratelend, zoemend vleugelgeluid. Anders dan de sjakohoenders heeft hij geen keellel.
Geluid
Meestal stil. Roept dunne, hoge fluittonen en zachte, klagende kee-tonen. In de schemering, vooral vóór zonsopkomst, maakt hij tijdens korte baltsvluchten tussen de bomen een droog, ratelend en zoemend vleugelgeluid.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
51–58 cm, slank, met een kleine kop, een vrij korte snavel en een lange staart. Kop, hals, borst en bovendelen zijn olijfbruin, de borst iets grijzer, met fijne lichte zomen. Buik, flanken en onderstaartdekveren zijn warm roodbruin. Rond het oog en aan de snavelbasis zit naakte, lichtblauwe huid; het oog is rood. Er is geen keellel. De poten zijn rood. De buitenste handpennen zijn aan de punt sterk versmald. De seksen zijn gelijk; jongen zijn doffer, met minder roodbruin op de buik.
Verwarringssoorten
Het andessjakohoen Penelope montagnii heeft een grijs berijpte kop en hals, wit gezoomde veren op de voorhals, een kleine rode keellel en geen roodbruine buik. Het bandstaartsjakohoen Penelope argyrotis heeft een rode keellel, een wit geschubde borst en een lichte eindband aan de staart; het leeft alleen in het noorden van Colombia. De lelgoean Aburria aburri is groter en glanzend zwart, met een gele lel aan de keel. Spix' sjakohoen Penelope jacquacu is groter, met een rode keellel, en leeft lager, in het Amazonelaagland.
Leefgebied
Vochtig bergbos en nevelwoud, ook oud secundair bos en bosranden, ruwweg tussen 1100 en 3000 m, meestal tussen 1500 en 2700 m. Zoekt in het bladerdak en de middelste lagen naar vruchten en bessen, soms ook bladeren en bloemen, en komt af en toe op de grond. Leeft alleen, in paren of in kleine groepen. Het nest is een platform van takjes en bladeren in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie Andesketens en in de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru op de oostflank over vrijwel de hele lengte van het land, plaatselijk ook in het noorden op de westflank. In Bolivia in het noordwesten, in de Yungas van La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de vroege ochtend bij vruchtdragende bomen langs wegen en paden door nevelwoud, bijvoorbeeld langs de weg naar Manu in Peru. In de schemering verraadt het vleugelgeluid van baltsende vogels hun aanwezigheid.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk talrijk in goed bewaard bergbos; verdwijnt waar bos wordt gekapt en waar intensief wordt gejaagd, maar verdraagt oud secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Chamaepetes goudotii | (Lesson, 1828)
Lesson beschreef de soort in 1828 als Ortalida Goudotii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chamaepetes werd in 1832 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks khamaipetēs, 'op de grond vallend', van khamai, 'op de grond', en piptō, 'neervallen'. De soortnaam eert Justin Goudot (1802–ca. 1850), Franse ontdekkingsreiziger en natuurhistorisch verzamelaar in Colombia. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Quindío, Colombia.