Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Smaragdglansstaartkolibrie

Smaragdglansstaartkolibrie | Metallura tyrianthina

Tyrian Metaltail | Metalura tiria | Metalura-tíria

De smaragdglansstaartkolibrie is een van de talrijkste kolibries van het hoge bergbos van de Andes, van Venezuela tot Bolivia. Hij is klein, met een korte snavel en een roodachtig glanzende staart. Over het grote verspreidingsgebied verschillen de ondersoorten vooral in de tint van de staart.

Smaragdglansstaartkolibrie (Metallura tyrianthina)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, droog tsit of tsik, vaak in reeksen, en een snel gekwetter bij achtervolgingen.

Luister: ZangXC690214

Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje is glanzend groen, met een glinsterend groene keel en een staart die koperrood tot purperrood glanst; bij sommige ondersoorten is de staart meer violet. Het vrouwtje is groen van boven, met een kaneelkleurige keel en borst en een lichtere buik met groene vlekken; de staart is als bij het mannetje, met lichtbruine toppen.

Verwarrings­soorten

De Williams glansstaartkolibrie Metallura williami in Colombia en Ecuador is donkerder groen, met een blauwgroene staart, en leeft vooral hoger. De geschubde glansstaartkolibrie Metallura aeneocauda in het zuiden van Peru en in Bolivia is groter, met geschubde onderdelen en een bronsgroene staart. De koperglansstaartkolibrie Metallura theresiae in het noorden en midden van Peru is overwegend koperkleurig. De zwarte glansstaartkolibrie Metallura phoebe in het westen van Peru is zwartachtig. De wipsnavelkolibrie Opisthoprora euryptera heeft een opgewipte snavelpunt en witte, groen gestreepte onderdelen.

Leefgebied

Nevelwoud, elfenbos, bosranden, struikgewas en de overgang naar páramo en puna, ook heggen en tuinen, ruwweg tussen 1800 en 4000 m, vooral tussen 2500 en 3500 m. Bezoekt kleine bloemen in de lagere en middelste lagen en vangt kleine insecten. Het nest is een kommetje van mos, vaak beschut tegen een steile oever of rots.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes en in de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador op beide hellingen van de Andes en in de inter-Andesdalen. In Peru in de hele Andes. In Bolivia in de Andes van het westen. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes en kustgebergten van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs bosranden en in struikgewas in het hoge bergbos, bijvoorbeeld langs de wegen over de Andespassen in Ecuador; mannetjes en vrouwtjes foerageren vaak laag bij bloeiende struiken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en verdraagt enige aantasting van het bos, zolang er struiken en bosranden blijven.

Wetenschappelijke naam

Metallura tyrianthina | (Loddiges, 1832)

Loddiges beschreef de soort in 1832 als Trochilus tyrianthinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Metallura werd in 1847 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Latijn metallum, 'metaal', met Grieks oura, 'staart', naar de metaalglanzende staart. De soortnaam is Latijn tyrianthinus, 'Tyrisch purper' of 'violet', naar de kleur van de staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Popayán, Colombia.