Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Snethlages todietiran
Snethlages todietiran | Hemitriccus minor
Snethlage's Tody-Tyrant | Titirijí de Snethlage | Maria-sebinha
Snethlages todietiran is een kleine, olijfgroene tiran met een lichte iris, genoemd naar de Duitse ornithologe Emilie Snethlage, die in Brazilië werkte. Het zwaartepunt van de verspreiding ligt in het Braziliaanse Amazonegebied; in het gidsgebied komt hij alleen in het noordoosten van Bolivia met zekerheid voor.
Geluid
Een korte, raspende, dalende ratel drrroe, die per ondersoort in toonhoogte, snelheid en lengte verschilt.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een platte snavel en een korte, borstelige kuif. De kruin, het gezicht, de rug en de stuit zijn olijfgroen. De vleugels en staart zijn olijfkleurig met groengele randen en twee vage vleugelstrepen. De keel en onderdelen zijn lichtgeel met vage grijsolijfkleurige strepen, behalve het midden van de buik; sommige vogels zijn onder grotendeels wit. De iris is wit tot lichtgeel. De seksen zijn vrijwel gelijk; het vrouwtje is iets helderder.
Verwarringssoorten
De acretodietiran Hemitriccus cohnhafti heeft een okerkleurige zweem op teugels en gezicht en duidelijker okerkleurige vleugelstrepen; hij leeft in secundair bos op arme zandgrond. De witoogtodietiran Hemitriccus zosterops heeft een duidelijker oogring en grijzere borst. De witborsttodietiran Hemitriccus griseipectus heeft een witte buik en grijze borst.
Leefgebied
Lianenwarren en dichte vegetatie aan bosranden en in open plekken door omgevallen bomen in vochtig laaglandbos op terra firme en in rijp secundair bos; de ondersoort pallens vooral in igapó. Zoekt op ongeveer 3 tot 8 m hoogte naar insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: het noordoosten, in Beni en Santa Cruz, plaatselijk vrij algemeen. Peru: alleen zichtwaarnemingen, de soort geldt daar als hypothetisch. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Braziliaanse Amazonegebied en tot in Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in het noordoosten van Bolivia, bijvoorbeeld in beschermde gebieden in Santa Cruz, aan bosranden en in boomvalgaten naar de korte, raspende ratel.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is zeer groot; de stand gaat vermoedelijk achteruit door ontbossing, maar directe bedreigingen zijn niet bekend.
Wetenschappelijke naam
Hemitriccus minor | (Snethlage, HMMEE, 1907)
Snethlage, HMMEE beschreef de soort in 1907 als Euscarthmus zosterops minor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hemitriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks hēmi-, 'half, klein', en trikkos, een onbekend klein vogeltje dat ornithologen voor tirannen gebruiken. De soortnaam komt van Latijn minor, 'kleiner', omdat hij oorspronkelijk als kleinere ondersoort van zosterops werd beschreven. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Arumateua, Rio Tocantins, Pará, Brazilië.