Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Sparrenpiewie
Sparrenpiewie | Contopus cooperi
Olive-sided Flycatcher | Pibí boreal | Piuí-boreal
De sparrenpiewie broedt in naaldbossen van Alaska, Canada en de bergen van het westen van de Verenigde Staten en overwintert vooral in de Andes van Venezuela tot Bolivia. Hij zit bijna altijd op de hoogste kale tak van een boom, vanwaar hij grote vliegende insecten vangt. Zijn zang klinkt in het Engels als 'quick, three beers'.
Geluid
De roep is een herhaald pip-pip-pip. De zang, een luid, fluitend wiet-WIE-oe, is vooral in maart en april ook in het overwinteringsgebied te horen.
Opname: Greg Irving — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–19 cm. Een stevige, grootkoppige piewie met een korte staart en een grote snavel met een lichte basis aan de ondersnavel. De bovendelen zijn donker grijsolijf. Kenmerkend is het 'open vest': donker grijsolijf op borstzijden en flanken, gescheiden door een witte tot geelwitte middenstreep van keel tot buik. Aan de zijkant van de stuit zijn vaak witte pluimen zichtbaar. Vleugelstrepen onduidelijk. Seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De leigrijze piewie Contopus fumigatus is egaal grijs, zonder duidelijk vest, met een langere staart en een spitsere kuif. De oostelijke bospiewie Contopus virens en de westelijke bospiewie Contopus sordidulus zijn kleiner en slanker, met duidelijke vleugelstrepen en zonder witte middenstreep. De zwarte piewie Contopus nigrescens is kleiner en egaal donker leigrijs.
Leefgebied
In de winter in randen van bergbos en nevelwoud, open plekken met dode bomen, aardverschuivingen, voetheuvelbos en plantages met schaduwbomen, vooral tussen 1000 en 3000 m, op trek ook lager. Zit hoog op een open, dode tak, vliegt uit naar bijen, wespen en andere vliegende insecten en keert naar dezelfde tak terug; verdedigt vaak een vast winterterritorium. Broedt in Noord-Amerika; het nest ligt hoog op een tak van een naaldboom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: wintergast in alle drie de Andesketens, de Sierra Nevada de Santa Marta en de Serranía de Perijá, ook in de voetheuvels. Ecuador: wintergast aan beide flanken van de Andes. Peru: wintergast, vooral aan de oostflank. Bolivia: schaarsere wintergast in de Yungas. Ontbreekt op de Galápagos. Overwintert verder in Midden-Amerika en Venezuela.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk van oktober tot maart langs bergwegen in Colombia en Ecuador naar de toppen van dode bomen boven de bosrand; de vogel zit er vaak urenlang. Luister naar de herhaalde pip-pip-pip.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is sinds de jaren zeventig sterk in aantal afgenomen, onder meer door verlies van bergbos in het overwinteringsgebied en veranderingen in de boreale bossen.
Wetenschappelijke naam
Contopus cooperi | (Nuttall, 1831)
Nuttall beschreef de soort in 1831 als Muscicapa cooperi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Contopus werd in 1855 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks kontos, 'staak, schacht', met pous, 'voet'. Vernoemd naar de Amerikaanse zoöloog en verzamelaar William Cooper (1798–1864), een van de oprichters van het Lyceum of Natural History in New York. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).