Steltstrandloper | Calidris himantopus

Geluid

Een zacht, laag tjoe of een kort, ratelend kirr, vaak in de vlucht.

Herkenning

20–22 cm, een slanke strandloper met lange, groengele poten en een lange, donkere snavel die aan de punt licht naar beneden buigt en daar iets verdikt is. In winterkleed grijs van boven en wit van onder, met een witte wenkbrauwstreep en een vaag gestreepte, grijze borst. In broedkleed, dat in april deels te zien is, een roodbruine oorvlek en dicht dwarsgestreepte onderdelen. Jonge vogels hebben donkere bovendelen met lichte veerranden en een licht bruingele borst. In de vlucht een witte stuit en een donkere vleugel zonder duidelijke vleugelstreep; de poten steken voorbij de staart uit. De seksen zijn vrijwel gelijk.

Verwarrings­soorten

De kleine geelpootruiter Tringa flavipes heeft een rechte, dunne snavel, felgele poten en pikt eerder dan dat hij port. De kleine grijze snip Limnodromus griseus is groter en gedrongener, met een veel langere, rechte snavel en een witte wig op de rug. De krombekstrandloper Calidris ferruginea, een zeer zeldzame dwaalgast, heeft zwarte poten en een witte vleugelstreep. De grote franjepoot Phalaropus tricolor heeft een naaldfijne, rechte snavel en zwemt vaak.

Leefgebied

Ondiepe zoete en brakke lagunes, zoutpannen, garnalenkwekerijen, ondergelopen weilanden en rijstvelden; vooral in het laagland, op doortrek ook op meren in de Andes. Waadt tot aan de buik in het water en port met een naaimachine-achtige beweging in de bodem naar insectenlarven, wormen, slakjes en zaden. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia doortrekker en plaatselijk wintergast aan de Caribische kust, in de llanos en in de Andesdalen, schaars aan de Pacifische kust. In Ecuador wintergast en doortrekker vooral aan de kust, met name op de zoutpannen van Santa Elena en rond de Golf van Guayaquil, zeldzaam in de Andes en in het Amazonelaagland. In Peru schaarse doortrekker en wintergast aan de kust, zeldzaam in het binnenland. In Bolivia doortrekker en wintergast in het laagland, vooral in de savannen van Beni en Santa Cruz, zeldzaam op het altiplano. Op de Galápagos een zeldzame gast. Broedt op de toendra van Alaska en Noord-Canada en overwintert vooral in het binnenland van Bolivia, Paraguay, Brazilië en Argentinië.

• Jaarrond
• Zomergast (ca. apr–sep)
• Wintergast (ca. okt–mrt)
• Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Van september tot april op de zoutpannen en garnalenkwekerijen aan de kust van Ecuador, vaak tussen kleine geelpootruiters en grote franjepoten; let op het voortdurende, verticale porren met de kop onder water.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De stand neemt volgens tellingen op de trekroutes af, vermoedelijk door het verlies van wetlands in de overwinteringsgebieden en veranderingen op de toendra.

Wetenschappelijke naam

Calidris himantopus | (Bonaparte, 1826)

Bonaparte beschreef de soort in 1826 als Tringa himantopus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Calidris werd in 1804 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt van Grieks kalidris of skalidris, een woord van Aristoteles voor een niet nader bekende grijze vogel van de waterkant. De soortnaam komt van Grieks himantopous, 'riempoot', naar de lange poten, net als het geslacht Himantopus. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Long Branch, New Jersey, Verenigde Staten.