Alle soorten › Zangvogels › Leeuweriken › Strandleeuwerik

Strandleeuwerik | Eremophila alpestris

Horned Lark | Alondra cornuda | Cotovia-de-chifres

De strandleeuwerik is de enige leeuwerik van Zuid-Amerika. Een kleine, geïsoleerde stand van de ondersoort peregrina leeft op de hoogvlakten van de Oostelijke Andes van Colombia, duizenden kilometers van de dichtstbijzijnde soortgenoten in Mexico. Hij loopt over kort grasland en kale akkers en is daar met zijn zwart-gele kop direct te herkennen.

Strandleeuwerik (Eremophila alpestris)
Foto: nigel from vancouver, Canada — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een hoog, dun tsie-tie of tsiet. De zang is een snelle reeks hoge, tinkelende en kwetterende tonen, vanaf de grond, een klein verhoging of hoog in de vlucht.

Luister: ZangXC1174887

Opname: Bo Shunqi 薄顺奇 — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–17 cm, een gedrongen leeuwerik met een korte, spitse snavel. Het mannetje heeft een geelachtig wit gezicht en keel, een zwart masker van de snavel onder het oog door naar de wang, een zwarte borstband en twee kleine zwarte veertjes als hoorntjes aan de zijkanten van de kruin. Nek en schouders zijn kaneelroze, de rug is bruin met donkere strepen, de buik wit. De staart is zwart met witte buitenranden, goed zichtbaar in de vlucht. Het vrouwtje is doffer, met minder zwart en kleinere of geen hoorntjes. Jonge vogels zijn bruin met lichte vlekjes en missen de koptekening.

Verwarrings­soorten

De páramopieper Anthus bogotensis leeft in hetzelfde gebied, maar is slanker, met een dunnere snavel, een gestreepte borst en geen zwart in het gezicht. De witkaakweidespreeuw Sturnella magna deelt het grasland, maar is veel groter, met gele onderdelen en een zwarte V op de borst.

Leefgebied

Kort grasland, kaal beweid weiland, braakliggende en pas geploegde akkers en droge, open terreinen met weinig begroeiing op de hoogvlakten, ongeveer tussen 2500 en 3100 m. Zoekt lopend naar zaden en insecten. Het nest is een kuiltje op de grond, bekleed met gras, vaak naast een pol of kluit.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in de Oostelijke Andes, op de Sabana de Bogotá en enkele aangrenzende hoogvlakten in Cundinamarca en Boyacá. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied wijd verspreid in Noord-Amerika en Mexico en in Europa, Azië en Noord-Afrika.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het hele jaar op kort grasland en kale akkers op de hoogvlakte ten noorden en westen van Bogotá; vogels lopen laag over de grond en vliegen bij verstoring met hoge roepjes op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De Colombiaanse stand is klein en geldt in Colombia als bedreigd, door de uitbreiding van de stad, bloemenkwekerijen en intensieve landbouw op de Sabana de Bogotá.

Wetenschappelijke naam

Eremophila alpestris | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Alauda alpestris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eremophila werd in 1828 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks erēmos, 'woestijn', en philos, 'liefhebbend'. De soortnaam is Latijn voor 'van het hooggebergte', van Alpes, de Alpen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kust van South Carolina, Verenigde Staten.