Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Streepstaartxenops

Streepstaartxenops | Xenops tenuirostris

Slender-billed Xenops | Picolezna picofino | Bico-virado-fino

De streepstaartxenops is een kleine, gestreepte xenops van het bladerdak van het Amazonebos. Net als andere xenopsen zoekt hij hangend en draaiend langs dunne takken en lianen naar insecten. Van de gestreepte xenops verschilt hij vooral door een dunnere, minder opgewipte snavel en meer zwart in de staart.

Streepstaartxenops (Xenops tenuirostris)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte reeks van vier tot zeven hoge, dunne, scherpe tonen, tsie-tsie-tsie-tsie. De roep is een enkel hoog tsiet.

Luister: ZangXC921899

Opname: Jaime Suárez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, klein, met een dunne, vrijwel rechte snavel met slechts licht opgewipte ondersnavel. De bovendelen zijn bruin met lichte strepen op kruin en mantel; de stuit en de staart zijn roodbruin, de staart met veel zwart op de binnenste pennen. Een geelbruine wenkbrauwstreep en een witte streep onder het oog en over de wang. De onderdelen zijn olijfbruin met dichte, lichte strepen. In vlucht is een kaneelkleurige band over de vleugel zichtbaar. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De gestreepte xenops Xenops rutilans heeft een kortere, duidelijk opgewipte snavel, minder zwart in de staart en leeft vooral in bergbos. De amazonische effen xenops Xenops genibarbis heeft ongestreepte bovendelen en vrijwel ongestreepte onderdelen. De roodstaartxenops Microxenops milleri heeft een rechte snavel, geen witte wangstreep en een geheel roodbruine staart zonder zwart.

Leefgebied

Het bladerdak en de middenetage van vochtig laaglandbos op terra firme en in várzea, ook bosranden en oud secundair bos, meestal onder 1000 m. Zoekt langs dunne takken, lianen en dode twijgjes naar insecten en larven, vaak hangend aan de onderkant, en sluit zich aan bij gemengde groepen. Het nest ligt in een holte in dood hout.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: verspreid en plaatselijk in het Amazonelaagland in het zuidoosten. Ecuador: plaatselijk in het oostelijke laagland. Peru: verspreid in het Amazonelaagland. Bolivia: in het laagland van het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk in gemengde groepen in het bladerdak, bijvoorbeeld vanaf een uitkijktoren, naar een kleine vogel die langs dunne takken klautert. De reeks hoge tonen helpt bij het opsporen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied, maar is overal schaars en plaatselijk; ze is afhankelijk van hoog bos.

Wetenschappelijke naam

Xenops tenuirostris | Pelzeln, 1859

Pelzeln beschreef de soort in 1859 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Xenops werd in 1811 ingevoerd door Illiger. De geslachtsnaam komt van Grieks xenos, 'vreemd, ongewoon', en ōps, 'gezicht'. De oorspronkelijke beschrijving legt de nadruk op de snavel, met een rechte bovenrand en een opgewipte onderrand. De soortnaam komt van Latijn tenuis, 'dun', en rostrum, 'snavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Salto do Girão, Rio Madeira, Brazilië.