Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Streepvleugelmanakin

Streepvleugelmanakin | Piprites chloris

Wing-barred Piprites | Piprites alibandeado | Papinho-amarelo

De streepvleugelmanakin is een kleine, olijfgroene vogel van het bladerdak van vochtig laagland- en voetheuvelbos. Hij werd lang tot de manakins gerekend, maar het geslacht Piprites staat apart en wordt in deze gids bij de tirannen ingedeeld. Hij zit vaak lang stil en verraadt zich vooral door zijn luide, ritmische zang.

Streepvleugelmanakin (Piprites chloris)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, ritmische reeks fluittonen, ongeveer wip, pip-pip, pipipi-wip, wip, vaak lang achtereen herhaald vanuit het bladerdak. De zang klinkt buikspreekachtig.

Luister: ZangXC1167071

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een ronde kop, grote donkere ogen en een korte, stompe snavel. De bovendelen zijn olijfgroen, de vleugels donker met twee gelige vleugelstrepen en lichte randen aan de tertials. Teugel en oogring zijn geelachtig, waardoor het gezicht licht oogt; bij een deel van de vormen is de nek grijsachtig. De onderdelen zijn grijsachtig olijf, naar de buik toe geler. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Vrouwtjes van manakins zoals de blauwkruinmanakin Lepidothrix coronata zijn kleiner en missen de vleugelstrepen. De boselenia Myiopagis gaimardii heeft een slankere snavel, een langere staart en een lichte kruinstreep. De spiegelbreedbektiran Tolmomyias assimilis heeft een brede, platte snavel en een grijzere kop.

Leefgebied

Vochtig bos op terra firme in het laagland en de voetheuvels, ook ouder secundair bos, meestal onder ongeveer 1200 m. Leeft in het bladerdak en de middelste etage, vaak in gemengde groepen, en eet insecten en kleine vruchten die hij in korte vluchtjes van bladeren pikt. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in het Amazonelaagland en de voetheuvels. In Ecuador en Peru in het hele oostelijk laagland, tot in de voetheuvels. In Bolivia in het noordelijk laagland en de voetheuvels van de Yungas. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Amazonisch Brazilië en het Atlantisch Woud van Zuidoost-Brazilië, Paraguay en Noordoost-Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de ochtend naar de ritmische zang langs bospaden en vanaf kanopietorens in het Amazonelaagland, zoals in Yasuní, Tambopata en Manu. De vogel zit vaak lang stil op een tak in het bladerdak; let op het lichte gezicht en de vleugelstrepen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied; plaatselijk gaat leefgebied verloren door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Piprites chloris | (Temminck, 1822)

Temminck beschreef de soort in 1822 als Pipra chloris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Piprites werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks pipra, 'klein vogeltje' (ook de manakinnaam Pipra), met het achtervoegsel -itēs, 'lijkend op'. Grieks khlōris betekent 'groenachtig' en is ook een oude naam voor een groene vink, naar het groene verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ipanema, São Paulo, Brazilië.