Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Taankleurige meesstekelstaart

Taankleurige meesstekelstaart | Sylviorthorhynchus yanacensis

Tawny Tit-Spinetail | Tijeral leonado | Grimpeirinho-fulvo

De taankleurige meesstekelstaart is een kleine, warm kaneelkleurige ovenvogel met een lange, getrapte staart, die vrijwel alleen in Polylepis-bos leeft. Hij werd lang tot de meesstekelstaarten (Leptasthenura) gerekend, maar genetisch onderzoek wees uit dat zijn naaste verwant de draadstaart Sylviorthorhynchus desmurii van Chili en Argentinië is. Peruaanse en Boliviaanse vogels verschillen iets in kleur.

Taankleurige meesstekelstaart (Sylviorthorhynchus yanacensis)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle reeks scherpe tikjes die versnelt tot een gekwetter. Daarnaast kwetterende reeksen, korte tonen en een kort, snerpend geluid.

Luister: ZangXC1748

Opname: Sjoerd Mayer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

16–17 cm, een kleine, slanke vogel met een korte snavel en een lange, sterk getrapte staart. Kruin en rug zijn taankleurig, stuit en staart roodbruin. Gezicht en onderdelen zijn kaneelkleurig geelbruin, met een smalle lichte wenkbrauwstreep: geelbruin bij Peruaanse vogels, witachtig bij Boliviaanse, die ook lichtere onderdelen hebben. De vleugels zijn donker met roestbruine randen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De andere meesstekelstaarten zijn gestreept of hebben een grijze onderzijde: de andesmeesstekelstaart Leptasthenura andicola is zwaar wit gestreept, en de witbrauwmeesstekelstaart Leptasthenura xenothorax heeft een witte wenkbrauwstreep en een gevlekte keel boven een grijze buik. Canastero's (Asthenes) zijn grijsbruiner, hebben een kortere staart en houden zich meer op of bij de grond op.

Leefgebied

Vooral Polylepis-bos, daarnaast bergstruweel en grasland met struiken, in Peru tussen 3950 en 4600 m, in Bolivia tussen ongeveer 2800 en 4200 m. Zoekt in paren of kleine groepen, vaak in gemengde groepen, naar geleedpotigen op bladeren, twijgen en schors, soms ondersteboven aan een tak hangend. Het enige beschreven nest was een bal van gras in een vork van een Polylepis-boom, door beide vogels gebouwd.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Peru: in gescheiden gebieden, in de Cordillera Blanca in Ancash en Lima, en in het zuiden in Apurímac, Cusco en Puno. Bolivia: in de Andes van La Paz zuidwaarts. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië, in Jujuy en Salta.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in hooggelegen Polylepis-bosjes, zoals in de Cordillera Blanca, naar gemengde groepen; de vogels bewegen zich door het buitenste gebladerte van de bomen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd; tot 2016 gold de soort als gevoelig. De stand wordt op ten minste 50.000 volwassen vogels geschat en neemt vermoedelijk af: zware begrazing door vee en vuur verhinderen de verjonging van het Polylepis-bos.

Wetenschappelijke naam

Sylviorthorhynchus yanacensis | (Carriker, 1933) (GBIF: Leptasthenura yanacensis)

Carriker beschreef de soort in 1933 als Leptasthenura yanacensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sylviorthorhynchus werd in 1845 ingevoerd door Gay. De geslachtsnaam combineert het geslacht Sylvia met Grieks orthos, 'recht', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam yanacensis verwijst naar Yanac in Áncash, Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yanac, Áncash, Peru.