Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Tandsnavelkolibrie

Tandsnavelkolibrie | Androdon aequatorialis

Tooth-billed Hummingbird | Colibrí piquidentado | Beija-flor-de-bico-denteado

De tandsnavelkolibrie is een vrij grote, gestreepte kolibrie van het Chocó-regenwoud, de enige soort van zijn geslacht. Zijn lange, rechte snavel heeft een haakje aan de punt en langs de randen fijne, tandachtige kartels, die alleen van heel dichtbij te zien zijn. Hij foerageert in de lagere bosetages langs een vaste route van bloem naar bloem.

Tandsnavelkolibrie (Androdon aequatorialis)
Foto: Zieger M — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een dun, hoog tsip of tsit, in de vlucht en bij het foerageren; de zang bestaat uit een reeks hoge, piepende tonen.

Luister: ZangXC277161

Opname: Niels Poul Dreyer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel van ongeveer 4 cm met een kleine haak aan de punt. De bovendelen zijn groen, de kruin is donkerder en wat bronsachtig, en over de stuit loopt een smalle witte band. De onderdelen zijn grijswit en op keel en borst dicht zwart gestreept. De afgeronde staart is grijsgroen, met een zwartachtige band voor de witte toppen. De seksen lijken op elkaar; het vrouwtje heeft een iets kortere, minder gehaakte snavel.

Verwarrings­soorten

De langsnavelsterkeelkolibrie Heliomaster longirostris heeft ook een lange, rechte snavel en een witte rugvlek, maar de onderdelen zijn effen grijs, zonder strepen, met een witte baardstreep. Heremietkolibries zoals de witsnorheremietkolibrie Phaethornis yaruqui hebben een gebogen snavel en een lange staart met verlengde, witte middelste staartveren, en geen gestreepte onderdelen.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos en voetheuvelbos, vooral in de onderste en middelste etages en langs bosranden en open plekken, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Bezoekt bloemen langs een vaste route en vangt ook spinnen en kleine insecten. Het nest is een napje van plantenvezels aan een tak of blad, laag boven de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia op de Pacifische flank en in het Chocó-laagland, van het noordwesten tot Nariño, en in het noordwesten tot in de laaglanden van Córdoba en Antioquia. In Ecuador in het noordwesten, in Esmeraldas, Imbabura en Pichincha. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs bospaden en bosranden in het voetheuvelbos van noordwest-Ecuador en de Pacifische flank van Colombia. Wacht bij bloeiende planten in de onderste bosetage; een vogel komt vaak met tussenpozen terug op dezelfde route.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Ontbossing in het Chocó-gebied tast het leefgebied aan, vooral in de laaglanden van noordwest-Ecuador.

Wetenschappelijke naam

Androdon aequatorialis | Gould, 1863

Gould beschreef de soort in 1863 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Androdon voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks anēr, andros, 'man', en odous, odontos, 'tand', naar de tandachtige kartels in de snavel. De soortnaam komt van Latijn aequatorialis, 'van de evenaar' en verwijst naar Ecuador, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ecuador.