Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Tumbespiewie

Tumbespiewie | Contopus punensis

Tumbes Pewee | Pibí de Tumbes | Piui-de-tumbes

De tumbespiewie is een kleine, grijsolijf gekleurde piewie van de droge en halfvochtige bossen ten westen van de Andes in Ecuador en Peru. Hij werd lang als ondersoort van de tropische piewie beschouwd en geldt nu als aparte soort. Hij zit rechtop op een kale tak in de middenlaag en vliegt van daaruit uit naar insecten.

Tumbespiewie (Contopus punensis)
Foto: Thibaud Aronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een heldere, nadrukkelijke fluitfrase, vooral vroeg in de ochtend en laat in de middag vanaf een tak in de middenlaag. De roep is een enkel tie of een zacht gekwetter.

Luister: ZangXC283541

Opname: Leonardo Ordóñez-Delgado — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een licht kuifje en een brede, platte snavel. De kruin is donker olijfgrijs, de bovendelen zijn olijfgrijs. De teugel is wit tot grijswit en er is een smalle witte oogring. De vleugels zijn donker, met twee smalle, lichte vleugelstrepen. Kin en keel zijn wit, de borst is licht grijsolijf, de buik witachtig tot lichtgeel. De ondersnavel is oranjegeel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De leigrijze piewie Contopus fumigatus is groter, egaal donkergrijs, met een duidelijker kuif, en leeft hoger in vochtig bergbos. De westelijke bospiewie Contopus sordidulus, die als wintergast voorkomt, heeft langere vleugels, een donkerder borst en mist de witte teugel. De grijsborstfeetiran Lathrotriccus griseipectus heeft kortere vleugels, een opvallender oogring en duidelijke vleugelstrepen, en zit lager in de begroeiing.

Leefgebied

Loofverliezend en halfvochtig bos, bosranden en open plekken, Podocarpus-bos en plaatselijk mangrove; in Ecuador meestal onder 1500 m, soms tot 1900 m, in Peru tot 2800 m. Vangt vliegende insecten vanaf een vaste zitplaats en keert vaak terug naar dezelfde tak. Het nest is een klein kommetje van plantenvezels en korstmos, op een horizontale tak.

Verspreiding en trek

Colombia: mogelijk in het uiterste zuidwesten, niet bevestigd. Ecuador: in het westen, van Esmeraldas en het noorden van Manabí zuidwaarts tot El Oro en Loja. Peru: ten westen van de Andes, van Tumbes zuidwaarts tot Huancavelica. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droogbos en bosranden in Zuidwest-Ecuador en Noordwest-Peru naar een kleine grijze vogel die rechtop op een kale tak zit en steeds naar dezelfde plek terugkeert. De zang klinkt vooral in de vroege ochtend.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is in haar beperkte areaal vrij algemeen, maar het droogbos van de Tumbes-regio wordt plaatselijk gekapt en begraasd.

Wetenschappelijke naam

Contopus punensis | Lawrence, 1869

Lawrence beschreef de soort in 1869 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Contopus werd in 1855 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks kontos, 'staak, schacht', met pous, 'voet'. Verwijst naar het eiland Puná in de Golf van Guayaquil, Ecuador. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Isla Puná, Ecuador.