Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Zwarte piewie
Zwarte piewie | Contopus nigrescens
Blackish Pewee | Pibí negruzco | Piui-preto
De zwarte piewie is een kleine, vrijwel egaal donkergrijze piewie van de voetheuvels aan de oostflank van de Andes. Hij zit rechtop op een kale, uitstekende tak hoog in een boom aan de bosrand. Het areaal is versnipperd: behalve langs de Andes komt de soort ver weg in Guyana en het oosten van Brazilië voor.
Geluid
De zang in Ecuador is een kort, wat hees tsjie-bjoe, met tussenpozen van enkele seconden herhaald. De roep is een scherp, herhaald pip. Vogels in Peru zingen een hese, stijgend-dalende toon en roepen een reeks dalende pjoe-tonen.
Opname: Nick Athanas — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm, met een licht kuifje en een brede, platte snavel. De kruin is zwartachtig grijs, de rest van het verenkleed donker roetgrijs, de keel iets lichter. De teugel is lichter grijs. De vleugels zijn zwartachtig bruin, zonder duidelijke vleugelstrepen. De bovensnavel is zwart, de ondersnavel licht grijsoker. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben brede witachtige vleugelstrepen en lichte veerranden.
Verwarringssoorten
De leigrijze piewie Contopus fumigatus is groter, lichter grijs, met een duidelijker kuif en een oranje ondersnavel, en leeft meestal hoger. De sparrenpiewie Contopus cooperi, die als wintergast op dezelfde soort zitplaatsen zit, is groter en heeft een donker ‘vest’ met een witte middenstreep over borst en buik. De zwarte phoebe Sayornis nigricans is zwart met een witte buik en witte vleugelranden en zit laag langs beken.
Leefgebied
Kronen en randen van vochtig voetheuvel- en lager bergbos, vaak langs open plekken en beken; in Ecuador meestal tussen 400 en 900 m, in Peru tussen 600 en 1500 m. Leeft alleen of in paren, vliegt vanaf een hoge, open zitplaats uit naar vliegende insecten en keert vaak terug naar dezelfde tak, waar hij met de staart trilt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: mogelijk in het uiterste zuiden, niet bevestigd. Ecuador: plaatselijk langs vrijwel de hele oostflank van de Andes. Peru: plaatselijk aan de oostflank in het noorden en midden. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Guyana en verspreid in het oosten van het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk langs wegen door voetheuvelbos aan de oostflank naar dode, uitstekende takken boven het bladerdak. Een kleine donkere vogel die steeds op dezelfde tak terugkeert en met de staart trilt, is vaak deze soort. 's Ochtends is de zang te horen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is plaatselijk en weinig talrijk, maar heeft een groot areaal; ontbossing van de voetheuvels vormt een plaatselijke bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Contopus nigrescens | (Sclater & Salvin, 1880)
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1880 als Myiochanes nigrescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Contopus werd in 1855 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks kontos, 'staak, schacht', met pous, 'voet'. Latijn nigrescens, 'zwartachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sarayacu, Pastaza, Ecuador.