Alle soorten › Stormvogelachtigen › Noordelijke stormvogeltjes › Vaal stormvogeltje
Vaal stormvogeltje | Hydrobates leucorhous
Leach's Storm-Petrel | Paíño boreal | Painho-de-cauda-furcada
Het vaal stormvogeltje broedt in het noorden van de Atlantische en de Stille Oceaan en is een van de wijdst verspreide stormvogeltjes ter wereld. Buiten de broedtijd trekken vogels van de Pacifische kolonies naar de tropische oostelijke Stille Oceaan, tot in de wateren rond de Galápagos en voor Ecuador. Daar blijven ze meestal ver op zee en komen ze zelden in zicht van de kust.
Geluid
Op zee stil. In de kolonies klinkt 's nachts een ratelend, kakelend roepen, en uit de nestholen een lang, spinnend geluid.
Opname: Doug Hynes — CC BY-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–22 cm, een middelgroot stormvogeltje met lange, hoekige vleugels en een duidelijk gevorkte staart. Het verenkleed is donker bruinzwart, met een brede, bleke band over de bovenvleugel die bijna tot de voorrand reikt. De meeste vogels hebben een witte stuit die vaak door een grijze middenstreep in tweeën is gedeeld; vogels van kolonies voor Baja California hebben een donkere of vrijwel donkere stuit. De vlucht is slingerend en grillig, met plotselinge wendingen, en doet aan een nachtzwaluw denken. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Het Madeirastormvogeltje Hydrobates castro heeft een smallere, rechte en ongedeelde stuitband, een minder gevorkte staart en een rustigere, scherende vlucht. Het galapagosstormvogeltje Hydrobates tethys is kleiner, met een grote, driehoekige witte stuit. Vogels met een donkere stuit lijken op het zwart stormvogeltje Hydrobates melania en het humboldtstormvogeltje Hydrobates markhami, die groter zijn, met een langere staart en een rustigere vleugelslag.
Leefgebied
Open oceaan ver uit de kust, vooral boven diep water en langs grenzen tussen watermassa's; boven het continentaal plat schaars. Pikt al vliegend kleine vissen, kreeftachtigen en ander plankton van het wateroppervlak, vooral 's nachts. Broedt in zelfgegraven holen in de grond op eilanden buiten het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In de noordelijke winter op zee rond de Galápagos en ver voor de kust van Ecuador en Colombia; voor Peru schaars, vooral ver uit de kust. Langs de Caribische kust van Colombia zeldzaam. Komt niet voor in Bolivia. Buiten het gidsgebied broedt de soort in het noorden van de Stille Oceaan, van Japan via Alaska tot Baja California, en in het noorden van de Atlantische Oceaan.
Hoe en wanneer kijken
Vanaf de kust is de soort zelden te zien. Op lange boottochten naar en tussen de Galápagos en op pelagische tochten ver voor Ecuador verschijnen vogels af en toe tussen andere stormvogeltjes; let op de gevorkte staart, de lange vleugelband en de slingerende vlucht.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar (VU). De grootste kolonies, in de Atlantische Oceaan en vooral in Canada, zijn de afgelopen decennia sterk in aantal achteruitgegaan door predatie door meeuwen en zoogdieren, kunstlicht op olieplatforms en in steden, en veranderingen in het voedselaanbod op zee.
Wetenschappelijke naam
Hydrobates leucorhous | (Vieillot, 1818) (GBIF: Oceanodroma leucorhoa)
Vieillot beschreef de soort in 1818 als Procellaria leucorhoa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hydrobates werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks hudro-, 'water-', en batēs, 'loper', naar het 'lopen' over het wateroppervlak tijdens het foerageren. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en orrhos, 'stuit', naar de witte stuit. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kust van Picardië, Frankrijk.
