Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Venezolaanse tiran

Venezolaanse tiran | Myiarchus venezuelensis

Venezuelan Flycatcher | Copetón venezolano | Maria-cavaleira-venezuelana

De Venezolaanse tiran is een Myiarchus-tiran van droog bos in het noorden van Colombia en Venezuela. Hij lijkt sterk op de cayennetiran en de Panamese tiran, die in hetzelfde gebied voorkomen, en is in het veld vooral aan de stem en details van vleugel en staart te onderscheiden. Hij leeft vaak alleen en zit lang stil op een zitpost.

Venezolaanse tiran (Myiarchus venezuelensis)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Korte, klaaglijke fluittonen als wieer en een kort wiet; in de ochtendschemering herhaalde fluittonen.

Luister: ZangXC1090056

Opname: Rosa Elena Albornoz @rosaelena_naturaleza — CC0 1.0 · xeno-canto

Herkenning

19 cm, met een zwarte snavel en een iets donkerdere kruin met een korte kuif. De bovendelen zijn olijfbruin. Keel en borst zijn grijs, de buik geel. De handpennen hebben smalle roodbruine buitenranden; de staart is bruin, met weinig of geen roodbruin aan de binnenvlag. De dekveren en tertials hebben lichte randen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De cayennetiran Myiarchus tyrannulus is iets groter, met een bruinere kuif en duidelijk roodbruin aan de binnenvlaggen van de staart. De Panamese tiran Myiarchus panamensis is grijzer, met weinig roodbruin in de vleugel. De kortkuiftiran Myiarchus ferox leeft ten oosten van de Andes en is donkerder. De donkerkaptiran Myiarchus tuberculifer is kleiner, met een donkere kap.

Leefgebied

Droog en halfdroog loofbos, galerijbos, bosranden en struweel met bomen, in het laagland en op de lagere hellingen tot ongeveer 1000 m. Vangt insecten in korte vluchten vanaf een zitpost in het middelste deel van het bos. Broedt in boomholten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het droge Caribische laagland in het noorden, waaronder de Guajira en de omgeving van de Sierra Nevada de Santa Marta. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Venezuela en op Tobago.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het droge bos aan de voet van de Sierra Nevada de Santa Marta en in de Guajira; vergelijk zorgvuldig met de cayennetiran, die vaak in hetzelfde bos zit.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het droge bos van het Caribische laagland is sterk versnipperd, maar de soort komt ook in secundair bos voor.

Wetenschappelijke naam

Myiarchus venezuelensis | Lawrence, 1865

Lawrence beschreef de soort in 1865 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Myiarchus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en arkhos, 'heerser, aanvoerder'. De soortnaam verwijst naar Venezuela, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lago de Valencia, Carabobo, Venezuela.