Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Violetgaai
Violetgaai | Cyanocorax violaceus
Violaceous Jay | Urraca violácea | Gralha-violácea
De violetgaai is een grote, dof violetblauwe gaai met een zwarte kop en borst en een lichte nek, van het laagland van het westelijke Amazonegebied. Groepen van vijf tot tien vogels trekken luidruchtig langs rivieroevers, bosranden en open plekken. Zijn harde, dalende roep is een van de gewone geluiden langs de rivieren van het Amazonelaagland.
Geluid
Een luide, schorre, dalende roep djèèèr of tsjaauw, vaak door meerdere vogels na elkaar herhaald; daarnaast kortere, rauwe tonen.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
35–37 cm, met een zware zwarte snavel en een vrij lange staart. Kop, keel en bovenborst zijn zwart; achterhoofd en nek zijn bleek blauwwit en vormen een duidelijke lichte vlek. De rest van het lichaam is dof violetblauw, de onderdelen wat lichter en grijzer. Poten en iris zijn donker. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een minder lichte nek.
Verwarringssoorten
De purpergaai Cyanocorax cyanomelas is doffer en bruiner purper, zonder lichte nek; hij leeft zuidelijker en komt in Bolivia en het zuidoosten van Peru in de buurt. De azuurnekgaai Cyanocorax heilprini van het uiterste oosten van Colombia heeft een witte staartpunt en een lichte iris.
Leefgebied
Bosranden, várzea en ander bos langs rivieren, rivieroevers, open plekken, secundair bos en halfopen land met bomen, ook rond dorpen; vooral onder 1000 m, plaatselijk tot ongeveer 1500 m in de uitlopers van de Andes. Eet insecten, andere ongewervelden, eieren, kleine gewervelden en vruchten. Het nest is een kom van takjes in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, van Meta en Vichada zuidwaarts tot Amazonas. In Ecuador in het hele Amazonelaagland. In Peru in het hele Amazonelaagland en omhoog in de uitlopers van de Andes. In Bolivia in het noorden, in Pando, Beni en het noorden van La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en het westen van het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs rivieren in het Amazonelaagland, vanaf een boot of bij lodges aan de oever, waar groepen luid roepend van boom tot boom vliegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen; bosranden en open plekken langs rivieren komen de soort ten goede.
Wetenschappelijke naam
Cyanocorax violaceus | Du Bus de Gisignies, B-AL, 1847
Du Bus de Gisignies, B-AL beschreef de soort in 1847 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cyanocorax werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks kuanos, 'donkerblauw', en korax, 'raaf'. De soortnaam komt van Latijn violaceus, 'violet', naar het violetblauwe verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pebas, Loreto, Peru.