Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Violetrugglanskolibrie

Violetrugglanskolibrie | Aglaeactis aliciae

Purple-backed Sunbeam | Rayo-de-sol de dorso púrpura | Raio-de-sol-de-dorso-roxo

De violetrugglanskolibrie is een glanskolibrie met een zeer klein verspreidingsgebied in de Andes van het noorden van Peru. Hij leeft in struweel en bosjes op de hellingen boven het dal van de Marañón. De violet tot purper glanzende rug en de witte vlek op de borst onderscheiden hem van de andere glanskolibries.

Violetrugglanskolibrie (Aglaeactis aliciae)
Foto: Carole Turek — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept een droog, scherp tsit. Bij achtervolgingen een snel, hoog getjirp.

Luister: RoepXC189624

Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12 cm, met een korte, rechte, zwarte snavel. Kop en onderdelen zijn donkerbruin tot roestbruin, met een duidelijke witte vlek op de borst. Rug en stuit glanzen violet tot purper. De staart is roestbruin met een donkere punt. De seksen lijken op elkaar. Zoals andere glanskolibries houdt hij na het landen de vleugels vaak even omhoog.

Verwarrings­soorten

De koperglanskolibrie Aglaeactis cupripennis, die verder naar het noorden en westen voorkomt, is lichter kaneelrood van onder, zonder witte borstvlek, en heeft een koper- tot goudgroen glanzende stuit. De witpluimglanskolibrie Aglaeactis castelnaudii, verder naar het zuiden, heeft een kleinere witte borstpluim en een minder uitgebreide glans op de rug.

Leefgebied

Struweel en bosjes op berghellingen, met elzen (Alnus), Polylepis en andere struiken, ook in heggen langs akkers, ruwweg tussen 2900 en 3300 m. Bezoekt bloemen van struiken, vaak klampend, en verdedigt bloeiende struiken als territorium; vangt ook insecten. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru: in de Andes van het noorden van het land, op de hellingen langs de Marañón in La Libertad en mogelijk het aangrenzende Ancash. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied komt hij niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het kleine verspreidingsgebied ligt afgelegen; zoek in bloeiend struweel en elzenbosjes op de hellingen boven de Marañón in La Libertad. Een vogel keert steeds terug naar dezelfde bloeiende struik.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. Het verspreidingsgebied is zeer klein en het struweel en de bosjes waarin hij leeft worden gekapt, begraasd en afgebrand voor landbouw.

Wetenschappelijke naam

Aglaeactis aliciae | Salvin, 1896

Salvin beschreef de soort in 1896 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Aglaeactis werd in 1848 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Grieks aglaos, 'stralend, glanzend', en aktis, 'straal'. De soortnaam eert Alice Mary Godman, geboren Chaplin (1868–1944), tweede echtgenote van de Engelse ornitholoog Frederick DuCane Godman. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suecha, Peru.