Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Witpluimglanskolibrie

Witpluimglanskolibrie | Aglaeactis castelnaudii

White-tufted Sunbeam | Rayo-de-sol acanelado | Raio-de-sol-de-tufo-branco

De witpluimglanskolibrie is een donkerbruine glanskolibrie die alleen in de Andes van het centrum en zuiden van Peru voorkomt. Hij leeft in struweel en Polylepis-bosjes hoog op de hellingen. De witte pluim midden op de borst en de violet glanzende stuit onderscheiden hem van de verwante koperglanskolibrie.

Witpluimglanskolibrie (Aglaeactis castelnaudii)
Foto: Zieger M — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept een droog, scherp tsit, soms in een korte reeks. Bij achtervolgingen een snel, hoog getjirp.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

12 cm, met een korte, rechte, zwarte snavel. De bovendelen zijn donkerbruin, met een violet tot purper glanzende onderrug en stuit die in de vlucht en bij gunstige lichtval zichtbaar is. Kop en onderdelen zijn donker roestbruin tot kaneelbruin, met een witte pluim midden op de borst. De staart is roestbruin met een donkere punt. De seksen lijken op elkaar. Na het landen houdt hij de vleugels vaak even omhoog.

Verwarrings­soorten

De koperglanskolibrie Aglaeactis cupripennis is lichter kaneelrood van onder, zonder witte borstpluim, en heeft een koper- tot goudgroen glanzende stuit. De violetrugglanskolibrie Aglaeactis aliciae uit het noorden van Peru heeft een grotere witte vlek op de borst en een uitgebreider purperglanzende rug. De violetkeelincakolibrie Coeligena violifer deelt deels het leefgebied, maar heeft een veel langere snavel en lichte staartzijden.

Leefgebied

Struweel op berghellingen, Polylepis-bosjes, randen van hoog bergbos en struikrijke ravijnen, meestal tussen ongeveer 2500 en 4300 m. Bezoekt bloemen van struiken, vaak klampend in plaats van hangend in de lucht, en verdedigt een bloeiende struik als territorium; vangt ook insecten. Het nest is een kommetje van mos en plantenwol op een tak of tegen een rots.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru: in de Andes van het centrum en zuiden van het land, ruwweg van Huánuco en Pasco zuidwaarts tot Cusco en Apurímac. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied komt hij niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in Polylepis-bosjes en bloeiend struweel hoog op de hellingen, zoals rond de pas Abra Málaga in Cusco. Een vogel zit vaak op een uitstekende tak bij zijn bloeiende struik en keert daar steeds naar terug.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het verspreidingsgebied is beperkt en Polylepis-bos en hoog struweel gaan achteruit door kap voor brandhout, begrazing en branden.

Wetenschappelijke naam

Aglaeactis castelnaudii | (Bourcier & Mulsant, 1848)

Bourcier & Mulsant beschreef de soort in 1848 als Trochilus Castelnaudii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aglaeactis werd in 1848 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Grieks aglaos, 'stralend, glanzend', en aktis, 'straal'. De soortnaam eert François Louis Nompar de Caumont de Laporte, graaf de Castelnau (1802–1880), Frans natuuronderzoeker die in 1843–1847 een expeditie door Zuid-Amerika leidde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cuzco, Peru.