Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Vlekborstmiervogel

Vlekborstmiervogel | Hylophylax naevioides

Spotted Antbird | Hormiguero moteado | Guarda-floresta-pintado

De vlekborstmiervogel is een kleine, gedrongen miervogel van de onderlaag van vochtig laaglandbos ten westen van de Andes. Een band van zwarte vlekken over de witte borst is het meest kenmerkend. Hij volgt geregeld zwermen trekmieren, maar is niet van ze afhankelijk.

Vlekborstmiervogel (Hylophylax naevioides)
Foto: Mike's Birds from Riverside, CA, US — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks herhaalde, ijle dubbele fluittonen, die naar het eind zachter wordt. Roepen zijn een kort, dalend tsjuw en een raspend geluid.

Luister: ZangXC621789

Opname: Rainforest Connection — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, met een korte staart. Het mannetje heeft een grijze kop, een zwarte keel, een roodbruine rug en zwarte vleugeldekveren met twee okerkleurige vleugelstrepen. De onderzijde is wit, met een band van grote zwarte vlekken over de borst; de staart heeft een lichte eindband. Het vrouwtje is bruiner, met een lichtere keel en bruinere, minder scherpe borstvlekken.

Verwarrings­soorten

De bruinrugmiervogel Poliocrania exsul is groter, donker van onderen en heeft een kale, blauwe huid rond het oog. De kortstaartmiervogel Sipia berlepschi is geheel donker. De witwangmiervogel Gymnopithys leucaspis volgt dezelfde mierenzwermen, maar heeft witte onderdelen zonder vlekken (in het westen met zwarte wangen en bruine flanken). Ten oosten van de Andes leeft de verwante vlekrugmiervogel Hylophylax naevius, met een gevlekte rug.

Leefgebied

Onderlaag van vochtig laaglandbos en hoog secundair bos, van zeeniveau tot ongeveer 900 m. Zoekt in paren insecten en spinnen laag boven de grond en sluit geregeld aan bij zwermen trekmieren. Het nest is een open kommetje in een vork van een struikje laag boven de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het Pacifische laagland en in het noorden, van Urabá en Córdoba oostwaarts tot de middelste Magdalenavallei. Ecuador: in het westelijke laagland, vooral in het noordwesten, zuidelijk in afnemende aantallen. Peru: ontbreekt. Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij zwermen trekmieren in vochtig laaglandbos in het westen van Colombia of Noordwest-Ecuador; vlekborstmiervogels zitten daar laag op dunne stengels en zijn ook buiten zwermen te horen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in bos; de soort verdwijnt waar het bos sterk versnipperd raakt.

Wetenschappelijke naam

Hylophylax naevioides | (de Lafresnaye, 1847)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1847 als Conopophaga naevioïdes; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hylophylax werd in 1909 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks hulē, 'bos', en phulax, 'wachter'. De soortnaam komt van Latijn naevius, 'gevlekt', met Grieks -oidēs, 'lijkend op'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Panama.