Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Vlekvleugelmierklauwier

Vlekvleugelmierklauwier | Pygiptila stellaris

Spot-winged Antshrike | Batará alimoteado | Choca-cantadora

De vlekvleugelmierklauwier is een kleine, kortstaartige mierklauwier met een zware snavel die in het bladerdak van het Amazoneregenwoud leeft. Hij is een vaste deelnemer van gemengde groepen in de boomkruinen. Vaak hoor je hem eerder dan je hem ziet.

Vlekvleugelmierklauwier (Pygiptila stellaris)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte, snelle, droge reeks tonen die eindigt in een scherpe, nadrukkelijke slotnoot. Daarnaast klinken korte, scherpe roepjes.

Luister: ZangXC830225

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, compact, met een korte staart en een dikke, aan de punt gehaakte snavel. Het mannetje is blauwgrijs met een zwarte kruin, kleine witte stippen op de vleugeldekveren en een lichtere grijze onderzijde. Het vrouwtje is grijsolijf van boven met roodbruine vleugels zonder stippen en een okergeel tot bruingeel gezicht en onderzijde.

Verwarrings­soorten

Temmincks mierklauwier Thamnomanes caesius heeft een langere staart, mist de zwarte kruin en zit rechtop in het middenniveau van het bos. De bosmiervireo Dysithamnus mentalis is kleiner, met een donkere wangvlek, en leeft lager in het bos. Het vrouwtje lijkt op dat van de witflankmiersluiper Myrmotherula axillaris, maar is groter en heeft een veel zwaardere snavel.

Leefgebied

Bladerdak en hogere middenlaag van vochtig laaglandregenwoud op terra firme en in várzea, plaatselijk ook in voetheuvelbos, meestal onder 800 m. Zoekt insecten tussen bladeren, lianen en dode bladeren in de kroon, bijna altijd met een gemengde groep.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het oosten. Peru: in het hele Amazonelaagland. Bolivia: in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek gemengde groepen in de kroon vanaf torens of uitkijkplatforms in het Amazonelaagland. De droge reeks met de scherpe slotnoot verraadt de soort binnen een groep.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverspreid en vrij algemeen in ongeschonden laaglandbos; de stand gaat plaatselijk achteruit door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Pygiptila stellaris | (Spix, 1825)

Spix beschreef de soort in 1825 als Thamnophilus stellaris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pygiptila werd in 1858 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks pugē, 'stuit', en ptilon, 'veer'. De soortnaam komt van Latijn stellaris, 'met sterren', naar de witte vlekjes op de vleugel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pará, Brazilië.